مفهوم‌پردازی و شناسایی ابعاد و شاخص‌های دموکراسی سازمانی در سازمان‌های بخش عمومی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
چکیده

دموکراسی تنها محدود به نهادهای سیاسی نیست، بلکه شامل استقرار دموکراسی در کل جامعه، نهاد­ها و سازمان­های آن است. دموکراسی سازمانی برای تحقق ایده­آل­های دموکراتیک نظیر استقلال فردی، آزادی اجتماعی، آزادی بیان و مشارکت در همه مسائلی که زندگی شهروندان را تحت تاثیر قرار می­دهد ضروری و لازم است. هدف از این پژوهش دست­یابی به عوامل مؤثر بر استقرار دموکراسی سازمانی در سازمان­های بخش عمومی است تابتوانند با استفاده از اصول دموکراسی نحوه‌ی اجرای فعالیت­های خود و همچنین محیط کار را به گونه­ای طراحی کنند که موجب شکوفایی و توسعه‌ی توانایی­های بالقوه‌ی کارکنان و نیز ارائه­ی اثربخش کالاها و خدمات به عموم جامعه شود. در این پژوهش توسعه­ای-کاربردی از روش توصیفی- پیمایشی فن دلفی برای دست­یابی به مؤلفه­های مؤثر بر ایجاد دموکراسی سازمانی و از روش توصیفی- همبستگی مدل­یابی معادلات ساختاری جهت تحلیل عاملی تاییدی و سنجش روایی سازه استفاده شده است. مشارکت­کنندگان در بخش دلفی را اساتید دانشگاهی و مدیران ارشد سازمان­های بخش عمومی آشنا با مفهوم دموکراسی سازمانی و جامعه­ی آماری در بخش مدل­یابی معادلات ساختاری را کارکنان هفت سازمان­ بخش عمومی در استان بوشهر تشکیل می­دهند. در این پژوهش نخست مطالعه­ی جامعی در متون علمی صورت پذیرفت و شاخص­هایی شناسایی و سپس این شاخص­ها به نظرخواهی خبرگان گذاشته و در نهایت 32 شاخص و 9 بعد اصلی که عبارتند از: پاسخ­خواهی اجتماعی، حاکمیت مشترک، جو سازمانی عادلانه، کرامت سازمانی، شفافیت، مراودات اثربخش، فرهنگ آزادی خواهی سازمانی، انعطاف­پذیری سازمانی و عدالت شغلی، شناسایی شدند.