فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باتکیه بر اهمیت عنوان در درک مخاطب از یک اثر هنری و با در نظرگرفتن فرهنگ غالب شفاهی در ایران، اعتبارسنجی عناوینِ انتسابی به آثار هنری ایرانی که پیش از آغاز به ثبتِ رسمی این آثار خلق‌شده‌اند، حائز اهمیت است. هدف از این پژوهش بررسی اعتبار عناوینی است که سال‌ها پس از خلق اثر و در زمینه‌ای غیر از زمینه تولید آن به اثر مورد نظر منسوب شده‌است. تمرکز مقاله حاضر بر تطابق عنوانِ انتسابی دو دلداده و پیرزن مشاطه به تک‌نگاره‌ای از صنیع‌الملک (۱۸۱۳-۱۸۶۷ م./۱۲۸۴-۱۲۲۸‌ه.ق.) با مضمون حاصل از متن ‌تصویری تک‌نگاره می‌باشد. از این‌رو، با تکیه بر رویکرد آیکونوگرافی (= ‌شمایل‌نگاری)، به تشخیص پیکره‌های تصویر‌شده در این تک‌نگاره پرداخته‌می‌شود. نتیجه آن‌که با شناسایی قراردادهای تصویری به‌کاررفته، محدودة تفسیر این تک‌نگاره از رابطه تعریف‌ شده مشاطه‌، ‌عروس‌ و ‌داماد، که به‌واسطه عنوانِ انتسابی به آن قابل درک است، به رابطه دایه‌، ‌دخترخوانده‌ و دلداده تغییر‌‌می‌یابد. بنابراین در این مقاله ابتدا به اعتبارسنجی عنوان انتساب شده به این تک‌نگاره، با تکیه بر جایگاه زن سال‌خورده، پرداخته‌می‌شود. سپس نقش و جایگاه پیکره‌های ترسیم شده در آن مورد شناسایی و بازتعریف قرار خواهد‌گرفت. این پژوهش‌ با استفاده از روش تحلیل بنیادی‌ـ‌‌نظری، و از نظر ماهیت و روش به‌صورت تاریخی، توصیفی‌ـ‌‌تحلیلی بررسی می‌گردد.