اثر تمرین تناوبی سرعتی بر تعادل اکسایشی- ضداکسایشی بیضه و شاخصهای تولید مثلی موشهای آزمایشگاهی بزرگ
نویسندگان
1 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد. تهران، ایران
2 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
3 گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
doi
10.48308/joeppa.2023.103549چکیده
زمینه و هدف: در جوامع امروزی افراد زیادی از اختلال عملکرد دستگاه تناسلی و ناباروری رنج میبرند. عوامل گوناگونی مانند کمتحرکی، برخی بیماریها و مصرف داروها میتوانند در بروز اختلال باروری نقش داشته باشند و سبب کاهش توان تولید مثلی شوند. از سازوکارهای اصلی اختلال تولید مثل تولید بنیانهای آزاد و افزایش فشار اکسایشی در بافت بیضه است. تمرین تناوبی سرعتی (SIT) از کارامدترین انواع تمرینات ورزشی از نظر زمانی نسبت به سایر شیوههای فعالیت ورزشی است که برای ارتقای میزان فعالیت بدنی و ورزشی میتواند بهکار رود. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر SIT بر وضعیت اکسایشی- ضداکسایشی بیضه و شاخصهای عملکرد تولید مثلی موشهای آزمایشگاهی بزرگ بود.مواد و روشها: در این پژوهش تجربی 16 سر موش بالغ نر آزمایشگاهی بزرگ نژاد ویستار بهطور تصادفی به گروههای کنترل و فعالیت ورزشی تقسیم شدند. سپس گروه فعالیت ورزشی به مدت هشت هفته، هفتهای سه جلسه تمرین کردند. 48 ساعت پس از آخرین جلسة تمرین، بیضة موشها پس از بیهوشی برداشته و به آزمایشگاه منتقل شد و فعالیت آنزیمهای سوپراکسید دیسموتاز (SOD) و گلوتاتیون پراکسیداز (GPX)، ظرفیت تام ضداکسایشی (TAC) و مقادیر مالوندیآلدهید (MDA) و همچنین شاخصهای عملکرد تولید مثلی مهم در بافت بیضه شامل شاخص تمایز لولهای (TDI)، شاخص اسپرمیوژنز (SI) و ضریب تجمعی (RI) تعیین شد. دادهها با استفاده از آزمون تی مستقل در سطح آلفای 05/0 تجزیهوتحلیل شد.نتایج: تحلیل دادهها نشان داد میزان MDA بافت بیضة گروه تمرین نسبت به گروه کنترل در حد معناداری بیشتر بود (001/0P˂). بین دو گروه از نظر فعالیت SOD و مقادیر TAC بافت بیضه تفاوت معناداری وجود نداشت؛ ولی میزان فعالیت GPX در گروه تمرین در حد معناداری بیشتر از گروه کنترل بود (05/0P˂). همچنین تعداد سلولهای لیدیگ، TDI و RI در گروه تمرین در حد معناداری نسبت به گروه کنترل کمتر بود (05/0P˂)؛ ولی از نظر SI بین دو گروه تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0˃P).نتیجهگیری: تمرین تناوبی سرعتی ممکن است فشار اکسایشی را در بافت بیضه افزایش دهد و با تأثیر منفی بر شاخصهای مهم اسپرماتوژنیک در بیضه، سبب ایجاد اختلال در عملکرد تولید مثلی شود. انجام پژوهشهای بیشتر در این زمینه با کنترل عوامل اثرگذار و متغیرهای تمرینی (شدت، مدت و حجم تمرین) توصیه میشود.