تبیین کارکردهای ارزش‌آفرین در سازمان های پروژه محور نفتی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت پروژه و ساخت. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران

2 استادیار گروه مدیریت پروژه و ساخت. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران

doi
چکیده

عوامل بستری و زمینه­ای بسیاری موفقیت یا شکست یک پروژه را تحت تاثیر قرار می­دهند که از جمله این عوامل می­توان به سازمان مادر اشاره نمود. سازمان مادر کارکردهای متفاوتی در قبال پروژه­های تحت امرش دارد که برخی از این کارکردها ارزش­آفرین و برخی دیگر مخرب­ ارزش هستند. این امر بیانگر اهمیت شناخت نحوه تعامل سازمان مادر با پروژه­های زیرمجموعه­اش است. در این پژوهش که طی دو فاز و بر اساس رویکرد ترکیبی(کیفی-کمّی) انجام گرفت، فاز نخست مطالعه چندموردی روی شش سازمان پروژه محور دولتی فعال در صنعت نفت و با انجام مصاحبه با 21 نفر از مدیران ارشد و مدیران پروژه  سعی گردید تا نحوه  تعامل سازمان مادر با پروژه­ها مشخص گردد. طبق نتایج این بخش از پژوهش، کارکردهای ارزش­آفرین شامل: حمایت، منابع و خدمات مرکزی، اقدامات هم­افزا کننده و یکپارچه کننده است. از سویی دیگر کارکردهای مخرب ارزش نیز شامل: کارکردهای مخرب ارزش ناشی از پشتیبانی، کارکردهای مخرب ارزش ناشی از ارائه منابع و خدمات مرکزی (هزینه بالاسری)، کارکردهای مخرب ارزش ناشی از اقدامات هم­افزا­کننده (کمبود منابع) و کارکردهای مخرب ارزش ناشی از اقدامات یکپارچه­کننده (پیچیدگی) است. در فاز دوم پژوهش، با استفاده از روش پیمایش و با ابزار پرسشنامه روشهای نمونه گیری آماری، با بررسی 8 سازمان از تعداد کل 10 شرکت نفتی پروژه­محور دولتی فعال در شهر تهران این کارکردها اولویت­بندی شدند.