ارزیابی مؤلفه های اقتصادی- اجتماعی پایداری در مناطق روستایی( مطالعه موردی: استان ایلام)

نویسندگان

1 دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان

2 دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی دانشگاه اصفهان

3 دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی دانشگاه اصفهان

doi
10.22077/vssd.2025.9602.1319
چکیده

زمینه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هر منطقه‌ای در انتخاب شاخص‌های خاص در هر برنامه‌ریزی توسعه بسیار مؤثر است. درواقع ارزیابی سیاستمداران از وضعیت مشکلات و مسائل جامعه، درجایی که نقش شرکای اجتماعی یعنی ساکنین مناطق روستایی و شهری، نهادهای مردمی و بنگاه‌های اقتصادی تعریف نشده، تعیین‌کننده مؤلفه‌هایی است که طی برنامه توسعه بر روی آنها سرمایه‌گذاری صورت خواهد گرفت. ارزیابی پایداری اقتصادی- اجتماعی به تصمیم گیران و سیاستگذاران یاری می‌رساند تا تصمیمات و برنامه‌هایی را اتخاذ نمایند که ضمن توسعه در بخش‌های اقتصادی و اجتماعی، منافع فرهنگی و زیست‌محیطی جامعه را به خطر نیندازد؛ لذا هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی مؤلفه های اقتصادی- اجتماعی پایداری در مناطق روستایی استان ایلام می باشد که با استفاده از نمونه گیری طبقه بندی شده و سیستم اطلاعات جغرافیایی، از بین ۳۷۸ روستای بالای ۲۰ خانوار، ۳۷ روستا به‌عنوان نمونه انتخاب و ۲۵۰ پرسشنامه توسط روستاییان تکمیل‌شده است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی است و جهت گردآوری اطلاعات از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی استفاده‌شده است. همچنین جهت تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از تکنیک کوپراس، آزمون t تک نمونه ای استفاده شده است. نتایج تکنیک کوپراس جهت بررسی وضعیت سکونتگاه های روستایی به لحاظ پایداری اقتصادی- اجتماعی نشان داد که در رتبه بندی نهایی 5 روستای زرانگوش، چماب، جعفرآباد، کلان، شهرک نبوت به لحاظ شاخص های مورد بررسی در وضعیت مطلوب و سایر روستاهای مورد مطالعه در وضعیت نیمه مطلوب و نامطلوب قرار دارند. نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که عوامل اجتماعی چون امنیت، انسجام و مشارکت اجتماعی، و عوامل اقتصادی چون سرمایه گذاری روستاییان،مهمترین عواملی هستند که بر پایداری منطقه مورد مطالعه تأثیر می گذارند.