بررسی و تحلیل نقوش پرنده سفالینههای اسلامی نیشابور با پرندگان موجود در زیستبوم منطقه
نویسندگان
1 دانشیار گروه باستانشناسی دانشکده هنر و معماری دانشگاه بوعلیسینا
2 کارشناس باستانشناس سازمان میراث فرهنگی
doi
10.22059/jfava.2019.267342.666051چکیده
با مشاهده مقالات منتشر شده در حوزه سفالینههای نیشابور بهروشنی میتوان دریافت که بسیاری از این مقالات بر روی تاثیر این نقوش از آثار و مفاهیم نمادین از جمله منظومه منطقالطیر عطار متمرکز شدهاند اما آیا سفالگر نیشابوری هنگام تزئین اثر خود تنها متاثر از اینگونه آثار بوده است؟ آیا وجود انواع گونههای مختلف پرندگان در زیست بوم منطقه) باعث تاثیرپذیری هنرمند در منقوش نمودن ظروف سفالی خود با نقش پرنده نداشته است؟ با طرح این پرسشها با انجام یک پژوهش از نوع توصیفی- تطبیقی سعی شده است تا با بازطراحی انواع نقوش بکار رفته در تصاویر ظروف سفالی منتشر شده و مقایسه ویژگیهای ظاهری آنها و گونههای مختلف پرندگان موجود در منطقه، تاثیر زیستبوم در تولیدات سفالی نیشابور نشان داده شود. در این پژوهش با بررسی سفالینهها بیش از 29 نقش شناسایی گردید. بعد از مطالعه ویژگیهای ظاهری نقوش و مقایسه آنان با گونههای مشابه مشخص گردید که تمامی نقوش در غالب 8 راسته و 23 گونه مختلف قرار دارند از این بین حجم عمده مربوط به پرندگانی است که عموما در مناطق مسکونی زیست و پرورش دارند و انسان ارتباط نزدیکی با آنان دارد. از نکات مهم نبود هیچگونه پرنده شکاری در بین نقوش مورد بررسی است.