تبیین ادراکات جامعه محلی از اثرات رشد و توسعه گردشگری (مطالعه موردی: روستای جهانی میمند)

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشکده جغرافیا، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 استادیار گروه ایران شناسی، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان، رفسنجان، ایران

3 گروه مدیریت گردشگری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22077/vssd.2026.9208.1309
چکیده

اصول گردشگری پایدار بر این امر تاکید دارد که لازم است ادراکات جامعه محلی به خوبی درک شود زیرا ارزش‌های جامعه محلی، سبک زندگی آنها و هنجارهای جامعه به شدت از تغییرات اجتماعی و اقتصادی متاثر می‌گردد. در این پژوهش، تأثیرات گردشگری بر جامعه محلی روستای جهانی میمند بررسی شده است. ابزار گردآوری داده‌ها مبتنی بر مصاحبه‌های نیمه ساختار یافته از مردم محلی و فعالان گردشگری روستا بوده است و ابزار تحلیل داده‌ها با استفاده از معادلات ساختاری و نرم افزار smart-pls می باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد که گردشگری هم آثار مثبت و هم پیامدهای منفی بر این جامعه دارد. از جنبه‌های مثبت، رونق اقتصادی، افزایش فروش محصولات محلی، توسعه زیرساخت‌ها و ارتقای امنیت گردشگران را می‌توان برشمرد. همچنین، تداوم حضور گردشگران موجب حفظ معماری دستکند شده است. بااین‌حال، برخی چالش‌های گردشگری نیز شناسایی شد، از جمله تخریب معماری سنتی، آسیب به باغات، آلودگی صوتی، و بروز ناهنجاری‌های اجتماعی ناشی از رفتار نامناسب برخی گردشگران. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که برای دستیابی به توسعه پایدار گردشگری، مدیریت رفتار گردشگران، بهبود تعامل میان جامعه محلی و بازدیدکنندگان، و اجرای سیاست‌های نظارتی و حفاظتی ضروری است. همچنین، پیشنهاد می‌شود که اقدامات اجرایی نظیر مدیریت ورود خودروها، آموزش راهنمایان گردشگری و پیشگیری از متروکه ماندن خانه‌های تاریخی مورد توجه قرار گیرد. یافته‌های تحقیق با مطالعات پیشین همسو بوده و بر ضرورت برنامه‌ریزی اصولی جهت کاهش پیامدهای منفی و تقویت مزایای گردشگری در جوامع محلی تأکید دارد.