تحلیل میزان تمایل روستاییان به مشارکت در مدیریت روستا (نمونه موردی: روستاهای شهرستان درگز)
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار گروه آموزش جغرافیا،دانشگاه فرهنگیان،تهران ،ایران
3 دانشجوی دکتری جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد
4 کارشناسی ارشد جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22077/vssd.2025.8651.1295چکیده
سکونتگاههای روستایی ایران از مهمترین کانونهای جمعیت در کشور است که مسائل مختلفی در آن دارای اهمیت است. مشارکت بهعنوان یکی از ارکان کلیدی توسعه پایدار روستایی است که نقش اساسی در رشد اقتصادی و اجتماعی روستاها بر عهده دارد. مشارکت رکن اساسی همزیستپذیری در سکونتگاههای روستایی است و موجب بهبودی روابط اجتماعی پایدار در روستاها می گردد. زیرا بدون همیاری و مشارکت آگاهانه و خودانگیخته مردم، توسعه روستایی امکانپذیر نیست. علاوه بر این مدیریت روستایی بدون مشارکت مردمی امکان موفقیت ندارد. تمایل مردم به مشارکت در امور روستا از اهداف سیاستگذاران، مدیران و برنامه ریزان میباشد. بر این اساس هدف اصلی این مطالعه بررسی تمایل مردم روستا به مشارکت در مدیریت روستا است. برای این منظور با رویکرد اثباتگرایی، از روششناسی توصیفی – تحلیلی استفادهشده است. برای جمعآوری دادها از منابع کتابخانهای و پژوهش میدانی (پرسشنامه محقق ساخته) استفادهشده است. جامعه آماری تحقیق شامل 11 روستا در دهستان تکاب از توابع شهرستان درگز بوده است که بین خانوارهای روستا بر اساس روش نمونهگیری کوکران تعداد 177 نمونه انتخاب گردید. برای تحلیل دادهها از آزمون t و همبستگی اسپیرمن استفادهشده است. نتایج حاکی از آن است که تمایل به مشارکت مردم محلی در مدیریت روستایی بالا میباشد. زیرا بهجز در سه شاخص، در سایر شاخصهای موردمطالعه، سطح معناداری بهدستآمده زیر 05/0 هست. همچنین رابطه همبستگی بالایی بین شاخصهای تمایل به مشارکت مردم وجود دارد. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که به دلایل متعدد مانند حس تعلق مکانی و احساس هویت جمعی تمایل به مشارکت مردمی در روستاها اغلب بالا است. رابطه همافزایی بین ابعاد مختلف تمایل به مشارکت وجود دارد که مبین اهمیت بالای مشارکت در سکونتگاههای روستایی مورد مطالعه است.