اثرات اجتماعی و فرهنگی گردشگری پایدار بر عدالت فضایی در نواحی روستایی (موردمطالعه طرقبه و شاندیز در شهرستان بینالود)
نویسندگان
1 دانشگاه محقق اردبیلی دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران
2 گروه جغرافیا برنامه ریزی روستایی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی ایران
3 دانشگاه محقق اردبیلی دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران
4 دانشگاه محقق اردبیلی دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران
doi
10.22077/vssd.2025.9572.1318چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیرات اجتماعی و فرهنگی گردشگری پایدار بر عدالت فضایی در شهرستان بینالود (طرقبه و شاندیز) انجام شده است. هدف اصلی این مطالعه، شناسایی و ارائه راهکارهای مؤثر جهت تحقق عدالت فضایی در فرایند توسعه گردشگری پایدار میباشد. از نظر هدف، این پژوهش کاربردی و از نظر روش، توصیفی- تحلیلی محسوب میشود. جامعه آماری تحقیق شامل 54 روستا در شهرستان بینالود است که از میان آنها 19 روستا با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. حجم نمونه بر اساس محاسبات نرمافزار G*Power برابر ۱6۰ نفر تعیین شد؛ با این حال، حجم نمونه به ۲۰۰ نفر ارتقاء یافت. روش گردآوری دادهها به دو صورت اسنادی (دادههای ثانویه) و پیمایشی (دادههای اولیه) انجام شد. ابزار اصلی گردآوری دادهها، پرسشنامه محققساخته بود. پیشآزمون با 4۰ پرسشنامه در منطقهای مشابه جامعه آماری اجرا شد و با استفاده از شاخص آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی در نرمافزار SPlS3، هر دو شاخص بالاتر از 0.7 ارزیابی گردید که نشاندهنده اعتبار و پایایی مطلوب ابزار اندازهگیری است؛ برای تحلیل استنباطی از روشهای آماری ضریب رگرسیون و معادلات ساختاری استفاده شد. و آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای بررسی نرمال بودن دادهها مورد استفاده قرار گرفت. سنجش روایی واگرا نیز به روش فورنل و لارکر مورد تأیید قرار گرفت. تحلیلها به کمک نرم افزارهای SPLS3، SPSS ، Exel، انجام شد و از نرمافزار ArcGIS در طراحی نقشه مکانی به کار گرفته شد. با توجه به نتایج ضرایب مسیر بهترتیب برابر با 0.447 و 0.426 هستند و آماره t بالاتر از 7 (بسیار بالاتر از آستانه بحرانی 1.96) بوده و مقدار p برابر با 0.000 است که نشاندهنده معناداری بسیار بالا در سطح 99٪ است. این نتایج بیانگر آن است که افزایش توجه به ابعاد اجتماعی و فرهنگی در توسعه گردشگری پایدار، میتواند بهبود عدالت فضایی را در مناطق روستایی شهرستان بینالود تسهیل نماید.