فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ثبات مالی به عنوان یکی از اهداف بانک­های مرکزی پس از بحران مالی 2008 اهمیت بیشتری یافته است. تنظیم­گری بر بانک­ها مهمترین راهبرد مقام ناظر در راستای تامین ثبات مالی تلقی می­گردد و متناسب با افزایش اهمیت ثبات مالی که پس از هر بحران مالی فراگیر، تکرار می­شود، اصلاحاتی نیز در چارچوب تنظیم­گری شبکه بانکی اتفاق می­افتد. تکرار وقوع بحران­های مالی نشان­ داده است تنظیم­گری علی­رغم اصلاحاتی که به خود دیده، نتوانسته از وقوع مجدد بحران بانکی جلوگیری نماید. این مقاله با روش تحلیلی توصیفی، نشان می­دهد که ریسک ذاتی نقدینگی به عنوان عامل اصلی بی­ثباتی بانک­ها، ریشه در ریسک نقدینگی ذاتی موجود در زندگی آحاد اقتصادی و شوک­های انفرادی بیمه ناپذیر آن­ها داشته و در نظام بانکداری ذخیره جزئی صرفا به بانک منتقل شده است. اما بسیاری از اقتصاددانان مسلمان در مواجهه با این بی ثباتی ذاتی نظام پولی اسلامی را در چهارچوب نظام بانکداری با ذخایر کامل تعریف کرده­اند اما در این مقاله سعی شده است با شفاف ساختن وجوه مغفول نزد آن متفکران، چهارچوب تصمیم­گیری جامع­تری تعریف شود که در ضمن آن علاوه بر مقوله ثبات مالی به ثبات قیمتی و تامین مالی رشد اقتصادی نیز توجه شده باشد. از آنجایی­که رشد اقتصادی و ارتقاء سطح زندگی مردم در اقتصاد اسلامی محوریت داشته و به تعبیر شهید صدر (ره) از جمله نقاط اشتراک اقتصاد اسلامی با اقتصاد سرمایه­داری است و از سوی دیگر این معیار با معیار ثبات مالی تزاحم دارد، به نظر می­رسد جمع بندی غیر مشروط و مطلق مبنی بر اینکه نظام پولی اسلامی در چهارچوب نظام بانکداری ذخیره کامل است جمع­بندی دقیقی نباشد.