مطالعه پیکرک های زنانه عصر مفرغ شوش از منظر ریخت شناسی

نویسندگان

1 دانشکده هنر و معماری دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 پژوهش هنر

doi
10.22059/jfava.2018.254124.665905
چکیده

تولیدات کاربردی و هنری ایران در عصر مفرغ توسعه پیدا کرده بود. شوش نیز در این دوره از تحول و توسعه چشمگیری برخوردار شده بود. شیوه تندیس‌گری در شوش از حدود نیمه‌ی دوم هزاره سوم ق.م شروع شد. پیکرک‌تراشی شوش شامل پیکرک‌های حیوانی و انسانی است. تعداد پیکرک‌های زنان نسبت به مردان بیشتر است. تندیسک‌های زنانه در اوایل عصر مفرغ متأثر از دوره متأخر(مس و سنگ) بوده و از حالت انتزاعی به سوی واقع‌گرایی تحول پیدا نموده‌اند. ساخت پیکرک‌های زنانه به عنوان نمادهای تولیدمثل، مادرانه و پیشکش دارای کاربرد و تنوع ظاهری بیشتری بوده است. هدف از این پژوهش پاسخ دادن به پرسش مطرح شده می-باشد: سیر تحول پیکرک‌های زنانه در شوش از منظر ریخت‌شناسی چگونه بوده‌است؟ پیکرک‌ها در ابتدا به صورت ابتدایی و بدوی ساخته شده‌اند و به لحاظ باورها و اعتقادات، اغراق‌هایی در برجسته‌سازی نمادها و نشانه‌های زنانه پیکرک‌های برهنه انجام شده‌است. تندیسک‌های پوشیده‌ای نیز وجود دارند که با دقت در جزییات اجزای بدن، صورت، آرایش مو، جواهرات و لباس‌های منقوش همراه با اصول و شناخت اندام انسانی به حالتی واقعگرایانه ساخته شده‌اند. این موضوع به اهمیت جایگاه زن در تمدن شوش عصر مفرغ اشاره دارد. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای انجام شده‌است.