فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در عصر فناوری ارتباطات و دیجیتال روستاهای هوشمند به کانونی برای بهبود کیفیت زندگی جوامع روستایی تبدیل شده‌اند. با این حال شاخص های یکسانی برای ارزیابی هوشمندی آنها وجود ندارد. لذا این پژوهش با هدف تدوین و بررسی شاخص های روستای هوشمند ، و با رویکرد  توصیفی – تحلیلی انجام شده است. ماهیت این مطالعه از نوع کاربردی- بنیادی می باشد. نحوه جمع آوری داده‌ها نیز به صورت میدانی(توزیع پرسشنامه) بوده که با استفاده از آزمون تی تک نمونه ای و آنالیز واریانس یک‌ طرفه (one-way ANOVA) در نرم‌افزار SPSS تحلیل شده اند. برای دست‌یابی به هدف، با بهره گیری ازفرمول کوکران نمونه‌ای به اندازه 384 خانوار تعیین و به‌روش تصادفی پرسشگری شدند. روایی ابزار با ضریب آلفای کرونباخ برابر 752/0 و نرمال بودن توزیع داده‌ها با آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برابر 878/0 تأیید شد.یافته ها نشان می‌دهد که مهم‌ترین شاخص‌های روستای هوشمند در ابعاد محیطی، اجتماعی، اقتصادی و نهادی می باشند،که در سطح روستاهای شهرستان همدان بعد اجتماعی در بهترین و بعد نهادی در بدترین وضعیت قراردارد. در بعد اجتماعی، شاخص‌های آموزش (میانگین 12/3)، امنیت (24/3) و توانمندی (11/3) بیشترین ظرفیت را برای تبدیل روستاها به روستای هوشمند را نشان می‌دهند. در بعد نهادی، شاخص برنامه‌ریزی با میانگین 33/2 در وضعیت نامطلوبی است. همچنین نتایج آزمون تحلیل واریانس یک طرفه نیز نشان می دهد که میان دهستان‌های شهرستان همدان از نظر شاخص‌های روستای هوشمند اختلاف معناداری وجود دارد. به طورکلی نتایج این مطالعه حاکی از آن است که برای  هوشمند کردن روستاهای شهرستان ، بایستی بر ابعاد نهادی و اجتماعی تمرکز ویژه ای نموده تا با تقویت فرایندهای برنامه‌ریزی، ارتقای سطح آموزشی و امنیتی، و بهسازی ظرفیت‌های نهادی، پروژه‌های هوشمندسازی روستاها با کارایی و اثرگذاری بیشتری به تحقق بهبود کیفیت زندگی روستانشینان منجر شوند.