آثار چوبی باقی‌مانده از مسجد جامع برزک، مطالعۀ کتیبه‌های نویافته و معرفی هنرمندی از تبار ابوزید

نویسندگان

1 گروه ادیان و عرفان، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجه، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 گروه معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

doi
10.22059/jfava.2019.266451.666034
چکیده

ابوزید ابن ‌محمد ابن ‌ابوزید ازجمله هنرمندان کاشی‌ساز و سفالگر کاشان است که بیشترین رقم‌های باقی مانده بر روی آثار سده‌های میانه به او تعلق دارد. باوجود دامنه‌دار بودن کار هنری در برخی خاندان‌های هنرمند و صنعتگر کاشان در سده‌های میانه همچون خاندان ابوطاهر، تاکنون اطلاعاتی دقیق از هنرمند دیگری از تبار ابوزید به دست نیامده است. لذا این پرسش قابل طرح است که آیا فرد یا افراد دیگری از تبار او به کار هنری اشتغال داشته‌اند یا خیر؟ این مقاله با مطالعۀ آثار چوبی باقیمانده و ناشناخته از مسجد جامع برزک در پی شناسایی و معرفی هنرمند دیگری از خاندان یادشده است. روش تحقیق این مقاله توصیفی‌ـ‌تحلیلی و با رویکرد تاریخی است و مطالعات آن به صورت میدانی شامل مراجعه به محل نگهداری آثار و مستندسازی آنها و همچنین مطالعات کتابخانه‌ای به انجام رسیده است. در ادامه، داده‌های به دست‌آمده از مطالعات میدانی و ازجمله خوانش کتیبه‌ها با مطالعات پیشین مقایسه و یافته‌ها تحلیل شده است. نتیجۀ مطالعات نشان می‌دهد که در سال 705 ه‌ق هنرمندی که در ساخت مسجد جامع برزک شرکت داشته است و دست‌کم به کار خطاطی و حکاکی روی چوب مسلط بوده خود را با نام محمدبن‌ابوزید معرفی کرده و در کتیبۀ منحصر بفردی، نسبش را تا ابوزید ابن‌ محمد نیای خود برمی‌شمارد.