آینده‌نگاری شهری مشارکتی: یافته هایی از یک قوم‌نگاری رخداد در شهر اصفهان

نویسندگان

1 دکتری آینده پژوهی، استادیار گروه مهندسی صنایع و آینده‌پژوهی، دانشگاه اصفهان، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی صنایع و آینده‌پژوهی، اصفهان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، گرایش آینده‌پژوهی دانشگاه اصفهان، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی صنایع و آینده‌پژوهی، اصفهان، ایران

3 دکتری آینده‌پژوهی و استادیار گروه مهندسی صنایع و آینده‌پژوهی، دانشگاه اصفهان، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی صنایع و آینده‌پژوهی، اصفهان، ایران

doi
10.30479/jfs.2021.15091.1268
چکیده

هدف:رشد روزافزون شهرها از نظر کمی، نقش بی­بدیل آن­ها در توسعه اقتصادی، فرهنگی و سیاسی کشورها، چالش‌ها و معضلات آن­ها و دشواری مدیریتشان، موجبات اهمیت روزافزون نظریه‌ها و تجربه‌های آینده‌نگاری شهری را فراهم آورده است. در ادبیات حوزه شهر، مفاهیم و رویکردهای زیادی برای ارائه تصویر از آینده شهرها وجود دارد که یکی از مهم‌ترین این مفاهیم، مفهوم شهر هوشمند است. در همین راستا، آینده­نگاری مشارکتی می‌تواند نقش مهمی را در ترسیم تصاویر آینده شهرها ایفا کند. پژوهش حاضر به دنبال ارائهراهکارهایی برای آینده­‌نگری مؤثرتر پیرامون شهرها و برگزاری بهتر رخداد‌های آینده‌نگاری شهری است. روش:این مقاله پژوهشی در حوزه آینده­نگاری شهری است. ابتدا، به‌عنوان گام نخست آینده­نگاری، تعریف شهر هوشمند و مؤلفه‌های تأثیرگذار بر آن به ‌صورت سامانمند گردآوری شد. سپس گزارشیغنی از یک قوم‌نگاری رخداد از کارگاه آینده‌پژوهی در شهرداری اصفهان با موضوعِ اصفهان 1420 ارائه می‌شود. یافته‌ها:استفاده از مباحثه مشارکتی پیرامون آینده شهرها با تلفیق تکنیک‌های مختلف آینده­نگاری و قوم­نگاری رخداد نوآوری اصلی این مقاله است. نتیجه­گیری:تلاش برای «بازنمایی مادی» از آینده، شالوده‌شکنی گفتمان «آرمان‌شهرگرایی فناورانه»، تلقی از آینده­نگاری به‌ عنوان یک ظرفیت اجتماعی مبتنی بر «معرفت‌شناسی شهروندی» و «هم‌کنش‌گری»، عبور از «آینده­های مستعمل» و خلق واژگان مناسب برای توصیف آینده، به‌عنوان پیشنهاد‌های اصلی این پژوهش برای خلق تصاویر بدیع و بومی از آینده­های شهری در ایران هستند