فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قدرت، برآیند روابط و کثرت مناسبات انسان‌هاست. قدرت رابطه‌ای است که فرد به کمک آن اراده خویش را بر دیگران اعمال می‌کند و یا سرنوشت و امور آنها را در دست می‌گیرد. بنابراین مهم‌ترین مسئله در ارتباط با مدیریت نوین روستایی، به‌کارگیری ابزارها و تفکراتی است که زمینه را برای کاهش چالش‌های روستایی مانند فقر گسترده، نابرابری فزاینده، بیکاری، مهاجرت و تخریب‌های زیست‌محیطی فراهم کند. هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی فرایند توزیع و جابه‌جایی قدرت در مدیریت نوین روستاهای شهرستان زبرخان در استان خراسان‌رضوی است. نوع تحقیق، کاربردی و روش مورد استفاده، توصیفی-تحلیلی است. برای گردآوری داده‌ها از روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی (با ابزار پرسشنامه) استفاده شد. جامعه آماری تحقیق بر اساس آمار 1402، برابر با 28771 نفر است که بر اساس فرمول کوکران، تعداد 384 پرسشنامه به روش تصادفی توزیع شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری (t و تحلیل واریانس) و مدل مارکوس و مریک استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که انتقال و توزیع قدرت در نواحی روستایی شهرستان زبرخان، پدیده‌ای اتفاقی نیست؛ بلکه تابعی از عوامل شش‌گانه ویژگی‌های شخصی و ذهنی، اقتصادی، اجتماعی، عملکردها و دستاوردهای کالبدی، محیطی و نهادی-مدیریتی افراد است. نتایج آزمون‌ها بیانگر تفاوت معنادار شاخص‌های فرایند توزیع و جابه‌جایی قدرت در مدیریت نوین روستایی است و سطح معناداری آنها کمتر از 0.05 است. به‌طوری که ویژگی‌های شخصی و ذهنی با میانگین (3.49)، اقدامات و دستاوردهای کالبدی با (3.26)، نهادی و مدیریتی با (3.23)، اجتماعی با (3.21)، اقتصادی با (3.11) و محیطی و طبیعی با (3.10) به ترتیب، بالاترین میانگین را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین پیشنهاد می‌شود که نظارت و کنترل بر شاخص‌های مؤثر در کسب قدرت، از سوی ارگان‌ها و سازمان‌های دولتی مورد توجه قرار گیرد و افرادی که لیاقت فردی و عمومی بالاتری دارند، تقویت شوند و عرصه حضورشان در مدیریت روستا فراهم شود.