فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بررسی هنر دوران ساسانی عموما مبحث مستقلی با عنوان پیکره‌‌‌‌تراشی مطرح نمیشود، مجسمه‌هایی که از دوره ساسانی به‌دست‌آمده است، نیم‌تنه‌هایی هستند که به‌عنوان بخشی از تزئینات بنا به‌کاررفته‌اند و بر روی نیم ستون های تزیینی نصب می شده اند. هنر پیکره تراشی در دوران ساسانی بیشتر شامل نقش برجسته ها و یا در قالب گچبری در معماری و تزئین بنا بوده است. اما به وجود پیکره‌ای منفرد با ابعاد غیرانسانی تنها در دو مورد اشاره شده است، پیکره شاپور در غار شاپور و پیکره‌ای به‌شدت آسیب‌دیده در طاق‌بستان کرمانشاه که با نام بومی کل‌جو‌بر شناخته میشود. پیکره نمایانگر فردی است، ایستاده و شمشیر به دست گرفته. بیشتر مورخان پیکره را متعلق به خسرو دوم دانسته‌اند، به دلیل آسیب‌دیدگی فراوان از انتساب پیکره‌ی طاق‌بستان به دوره ساسانی نمی‌توان با اطمینان زیاد سخن گفت، اما در این نوشتار سعی شده است بر اساس مطالعه و تطبیق فیگور پیکره با نقوش برجسته طاق بستان ، لباس، شمشیر و محل قرارگیری آن در جوار نقش تاج ستانی خسرو دوم و مقایسه پیکره با نقش‌های دیگری از خسروپرویز و دیگر شاهان ساسانی در نقش برجسته‌ها و سرستون‌های یافت شده در طاق‌بستان و آبشوران و بیستون در مورد احتمال انتساب پیکره و هویت آن به اواخر دوره ساسانی بحث شود.