چالشهای تولید برنج ارگانیک در فضای روستایی شهرستان شوشتر
نویسندگان
1 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
doi
10.22077/vssd.2025.7944.1266چکیده
رشد فزایندهی جمعیت و بحران کمبود غذا، عدم مدیریت صحیح منابع و مصرف بیرویهی مواد شیمیایی موجب بروز مشکلات زیستمحیطی در اکوسیستمهای طبیعی شدهاست. نتایج بسیاری از تحقیقات حاکی از آن است که در کشاورزی متعارف با کاربرد بیرویه نهادههای شیمیایی، محیط را ویران کرده و منابع طبیعی را دچار تحلیل میکند. لذا ایده اصلی این پژوهش شناسایی چالشهای تولید برنج ارگانیک بهعنوان مهمترین و اصلیترین غذای جامعه بود. جامعه آماری مورد مطالعه شامل کلیهی شالیکاران شهرستان شوشتر بود. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان تعداد 388 نفر تعیین، و نمونهها با روش نمونهگیری طبقهای با انتساب متناسب برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار اصلی تحقیق پرسشنامهای بود که روایی آن توسط پانل متخصصان و پایایی آن توسط ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تایید شد. تجزیه و تحلیل دادهها در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی توسط نرمافزارهای SPSS و LISREL انجام شد. نتایج بررسی چالشهای تولید برنج ارگانیک از دیدگاه افراد مطالعه شده نشان داد که مهمترین چالشها شامل «پایین بودن سطح مهارتهای شالیکارن» و «عدم اعطای یارانه به شالیکاران برای کشت ارگانیک» بود. علاوه بر این، تحلیل عاملی چالشهای توسعه کشت برنج ارگانیک را در عاملهای آموزشی، اقتصادی و حمایتی، اجتماعی، انگیزشی، بازاریابی، قانونی و سیاستگذاری طبقهبندی نمود که این عاملها 639/68 درصد از کل واریانس عاملها را تبیین نمود. علاوه بر این چالش آموزشی با تبیین 638/18 درصد از واریانس کل عاملها بهعنوان مهمترین چالش تولید برنج ارگانیک شناسایی شد. همچنین چالشهای شناسایی شده در این بخش نیز توسط مدلسازی معادلات ساختاری مورد تأیید قرار گرفتند. نتایج این پژوهش میتواند به سیاستگذاران این حوزه در راستای ترویج رفتاری ایمن در محیط طبیعی کمک شایانی نماید.