فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توجه به توسعه کسب‌وکار در مناطق روستایی با توجه به شرایط موجود روند رو به کاهش جمعیت نواحی روستایی از اهمیت بسیاری زیادی برخوردار است. بر این اساس در روستاهای دارای پتانسیل گردشگری بررسی و شناسایی آسیب‌ها و چالش‌های تأثیرگذار بر کسب‌وکارها مربوطه به عنوان یکی از مهم‌ترین اقدامات ضروری جهت توسعه و بهبود وضعیت کسب‌وکارها از ضرورت‌های اولیه محسوب می‌شود. در این رابطه می‌توان نواحی روستایی منطقه اورامانات را مثال زد که به دلایلی نظیر موقعیت جغرافیایی و برگزاری مراسم مختلف با قدمت بالا، به یک مجموعه عظیم گردشگری تبدیل شده‌اند و کسب‌وکارهای زیادی در آن‌ها شکل گرفته است. با این حال کسب‌وکارهای گردشگری موجود در نواحی روستایی این منطقه همواره با چالش‌ها و مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو بوده است که سبب شده تا اغلب کسب‌وکارهای گردشگری موجود در منطقه دارای ماندگاری و ثبات فعالیت نباشند. از همین رو در پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی – تحلیلی سعی شده‌است تا ضمن شناسایی چالش‌های کسب‌وکار گردشگری در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و مدیریتی در نواحی روستایی اورامانات، پیشنهادهای جهت برون‌رفت از وضعیت ایستا (موجود) به وضعیت مطلوب گردشگری ارائه شود. روش گردآوری اطلاعات در این پژوهش، کتابخانه‌ای- میدانی (مصاحبه، مشاهده و پرسشنامه)، بوده است. جامعه آماری پژوهش حاضر 11 روستای منطقه اورامانات که در مجموع دارای 422 کسب‌وکارهای گردشگری بوده‌اند، می‌باشد؛ که از این تعداد با استفاده از فرمول کوکران تعداد 201 فرد صاحب کسب‌وکار به عنوان نمونه انتخاب شده‌اند. در این راستا برای تجزیه‌وتحلیل از تکنیک مدیریت ریسک، برای ارزیابی و استخراج ریسک‌ها و سطح آن‌ها و سپس از مدل ارجحیت‌بندی (BWM) برای اولویت‌بندی پیشنهادها استفاده شده‌است. همچنین از نظرات و تحلیل‌های مربوط به 20 نفر کارشناس که به روش گلوله برفی انتخاب شده‌اند، نیز استفاده شده‌است. بر اساس یافته‌های پژوهش 37 ریسک در چهار بعد (اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، زیست‌محیطی، مدیریتی) شناسایی شده که از این 37 ریسک 31 ریسک آن معادل 7/83 درصد آن در سطح بارز (خطر جدی) تشخیص داده شده‌اند که لزوم سیاست‌گذاری و ارائه راه‌حل‌های مطلوب را طلب می‌کند. در این راستا بر پایه توانمندی‌های منطقه مورد مطالعه، 16 راه‌حل پیشنهاد شدند؛ که نتایج عملکردی حاصل از آن‌ها نشان داده است که 83/7 درصد از ریسک‌ها به سطح قابل‌قبول ارتقاء پیدا شده‌اند و تنها 16 درصد همچنان در سطح ریسک جدی باقی مانده‌اند، اما بهترین عملکرد در کاهش ریسک‌های (نبود مدیریت و عدم وضع قوانین و مقررات در جهت کاهش مخاطرات و آلودگی‌های زیست‌محیطی، عدم توجه به نیروی انسانی و نبود برنامه‌های آموزشی برای صاحبان کسب‌وکارهای گردشگری) حاصل شده‌است.