فرازهای اخلاقی نهج البلاغه در گلستان سعدی
نویسندگان
1 استاد دانشگاه تهران
2 عضو هیأت علمی
3 عضو هیأت علمی دانشگاه
4 عضو هیأت علمی دانشگاه
doi
چکیده
آموزههای مکتب اهل بیت علیهم السلام خاصه اخ القرآن راهگشایی سعادتبخش در طی ادواره مختلف بوده این امر باعث التجای شاعران و نویسندگان و پیوند آثار ادبی، علمی و ... بدان گشته در این باره، اثری چون گلستان سعدی پیوند اسرارآمیزی با نهج البلاغه دارد. سبک بیان و فصاحت کلام سعدی در گلستان، بی تأثیر از سبک نهج البلاغه نیست و علاوه بر مشابهت ساختاری در سجع پردازیها، مؤلفههای اخلاقی این کتاب به سه شیوه از نهج البلاغه اقتباس یافته است: گاه تعبیرها و جملاتی به صورت مستقیم از نهج البلاغه موجب تضمین کلام سعدی در گلستان شده، گاه مضامین و پیام اخلاقی مشترک این دو اثر از حیث زبانی، بیانی و تصویری، سبب تشابه گشته، خواننده را به بهرهگیری سعدی از نهج البلاغه رهنمون میسازد علاوه بر این موارد، فرازهای اخلاقی گلستان گاه به لحاظ محتوایی با نهج البلاغه قرابت داشته به آرایش لفظی و معنوی گلستان افزودهاست. این مقاله با شیوه توصیفی _ تحلیلی، مصادیق اخلاقی گلستان ـ که اشتراکات لفظی، معنایی و سبکی با نهج البلاغه دارند ـ تجزیه و تحلیل نموده، بهرهمندی سعدی از این سرچشمه لایزال را تبیین ساخته است.