مذاکره سیاسی در سیره امیرالمؤمنین علی(ع)؛ اصول و اهداف
نویسندگان
1 دانشآموختهی دکتری علوم قرآن و حدیث و پژوهشگر دانشگاه جامع امام حسین. (نویسنده مسئول)
2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران
doi
چکیده
مذاکرهی سیاسی، روشی خردورزانه برای حل مسالمتآمیز اخـتلافات است که از طریق گـفتوگوی شفاهی یا کتبی میان طرفینِ درگیر در مسئلهای خاص، صورت میپذیرد. بررسی سیرهی امیرالمؤمنین علیه السلام در نوع مواجههی ایشان با مخالفان خود، نشان میدهد که یکی از مهمترین راهحلهای ایشان برای رفع منازعات فیمابین، مذاکرهی سیاسی بوده است. اختلاف میان جریان های سیاسی و فکری معاصر در اصل موضوع مذاکره و حدود و ثغور آن، ریشه در تفاوت برداشتهای این جریانات از متون و منابع تاریخی-رواییِ مرتبط با سیرهی سیاسی معصومانb دارد. از جمله مذاکرات قابل تأمل در سیرهی امام علی علیه السلام، مکاتبات سیاسیِ آغاز خلافت ایشان با معاویه و مذاکرات مرتبط با جریان صفین و حکمیت است. دراین پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، منابع تاریخی-روایی مرتبط با سیرهی سیاسی امیرالمؤمنینj مورد بررسی قرار گرفته و با مروری بر جریان مذاکرات سیاسی ایشان، مهم ترین اصول مذاکرات سیاسی که آن حضرت بدان اهتمام داشته، به سه گونه: «روانی-پنداری»، «رفتاری-کرداری» و «گفتاری-بیانی» نامبردار و تبیین گردیده؛ همچنین مهمترین اهداف امام علیه السلام از انجام این مذاکرات، «اعلام التزام به اصول در جبهه ی حق»، «روشنگری در مورد اتهامات»، «جلوگیری از وقوع جنگ»، «بصیرت افزاییِ یارانِ مخالف» و «رسیدن به توافق برای ضوابط حکمیّت» شناسایی و معرفی شده است.
