اولویت بندی عوامل توانمندساز چابکی سازمانی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی شهر یزد
نویسندگان
1 استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد مدیریت صنعتی دانشگاه علم و هنر یزد، یزد، ایران
3 استادیار دانشکده مدیریت دانشگاه علم و هنر یزد، یزد، ایران
doi
چکیده
چابکی وسیلهای رقابتی برای همه سازمانهاست که امروزه، در محیط نامطمئن و در حال تغییر مطرح است. بسیاری از سازمانها در محیط رقابتی کنونی نیازمند برنامهریزی راهبردی برای رسیدن به چابکی هستند. در این خصوص، برای اجرای چابکی در سازمانها شناسایی عوامل توانمندساز چابکی سازمانی ضروری است، زیرا شناخت این عوامل میتواند به سازمانها در طراحی، برنامهریزی و اجرای چابکی یاری دهد؛ اما این عوامل اولویت یکسانی ندارند، مستقل از هم نیستند و وابستگیهای درونی دارند. از طرفی، دانشگاهها نیز بهعنوان یکی از سازمانهای دانشمحور نیازمند چابکی هستند. بنابراین، هدف این پژوهش شناسایی و اولویتبندی عوامل توانمندساز ساختاری چابکی سازمانی در دانشگاهها با استفاده از رویکرد مدلسازی ساختاری تفسیری بود. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی- تحلیلی و ابزار جمعآوری اطلاعات پرسشنامه بود. جامعه آماری از دو بخش تشکیل شد. در بخش اول، بهمنظور شناسایی عوامل توانمندساز ساختاری چابکی سازمانی در دانشگاهها بر اساس منطق مدلهای تحلیل عاملی، نمونه 283 نفری از رئیسان، معاونان، مدیران گروهها و اعضای هیئتعلمی و مربیان دانشگاهها و مراکز آموزشعالی شهر یزد به روش نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب، بررسی و تجزیه و تحلیل شد. در بخش دوم، بهمنظور سطحبندی و اولویتبندی عوامل کلیدی شناسایی شده، از دیدگاه 10 نفر از استادان دانشگاه که بر موضوع تحقیق تسلط علمی و عملی داشتند، بهره گرفته شد. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که هفت عامل فرهنگ، تشکیل سازمان دانشمحور، نیروی کار چابک، بهبود مستمر، شراکت و همکاری جمعی، فناوری اطلاعات و ساختار سازمانی بهعنوان عوامل کلیدی توانمندساز ساختاری چابکی سازمانی در دانشگاهها بهشمار میروند. همچنین، نتایج مدلسازی ساختاری تفسیری نشان داد که عامل تشکیل سازمان دانشمحور بالاترین قدرت نفوذ و کمترین وابستگی را در بین شش عامل کلیدی دیگر دارد.