فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش، با هدف بررسی علل افزایش قیمت و فروش زمین‌های روستایی و پیامدهای فضایی آن در حوزه روستایی آهندان شهرستان لاهیجان انجام شد. در این پژوهش، از روش کیفی استفاده شده که داده‌های میدانی با مشاهده مستقیم و انجام مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با خبرگان روستاها (دهیاران، اعضای شورای اسلامی روستا و افراد مطلع) گردآوری شد. روش نمونه‌گیری به صورت هدفمند، و تعداد افراد نمونه براساس رسیدن به حد اشباع نظری بوده که با توجه به ماهیت پژوهش، 18 نفر مشارکت داشته‌اند. تحلیل مصاحبه‌ها با روش تئوری زمینه‌ای (داده - بنیاد) انجام شده‌است. نتایج نشان‌می‌دهد استقبال شهرنشینان بومی و غیربومی برای داشتن خانه دوم و نیاز به زمین برای استفاده‌های غیرکشاورزی، مهم‌ترین دلایل افزایش قیمت زمین در روستاها است. هزینه بالای تولید محصولات کشاورزی و به‌صرفه نبودن کشاورزی، بالا بودن هزینه‌های زندگی، کم‌توجهی روستاییان به کشاورزی و حفظ اراضی روستایی و تمایل به دسترسی سریع و آسان به پول، موجب افزایش روزافزون فروش زمین‌های روستایی شده که این وضع پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و کالبدی متعددی را در روستاها به دنبال داشته است، از جمله این پیامدها می‌توان به تشدید تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها به کاربری‌های مسکونی و خدماتی، مهاجرت روستاییان، تغییرات جمعیتی، تغییر در بافت اجتماعی و وضعیت اقتصادی روستاها، تغییر چشم‌اندازها و دوگانگی در بافت کالبدی و ناپایداری روستاهای مورد مطالعه اشاره کرد. تمایل به فروش زمین در روستاها روند اجتماعی- اقتصادی نسبتاً تازه‌ای است که هر سال رو به افزایش است و پیامدهای فضایی (اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و محیطی) متعددی را در روستاها سبب شده که در نهایت، پایداری منابع طبیعی و امنیت غذایی کشور را تهدید می‌کند. برای مدیریت‌کردن این پدیده، نیازمند تدوین سیاست‌هایی هستیم که هم از فرصت‌ها بهره‌برداری کند و هم اثرات منفی را کاهش دهد؛ از جمله مدیریت گردشگری روستایی، حفظ هویت فرهنگی و اجتماعی روستاها، توجه به پایداری و حفاظت محیط‌زیست، ارتقاء سطح زندگی روستائیان و توسعه برنامه‌های آموزشی و آگاهی‌بخشی.