سیاست خارجی عربستان سعودی در شاخ آفریقا (2011-2022):از کنشگری اقتصادی تا تغییر معادلات قدرت در خاورمیانه

نویسندگان

1 دانشیارگروه روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبایی (ره)

2 دانشجوی دکتری مطالعات منطقه‌ای دانشگاه علامه طباطبایی (ره)

doi
10.30479/psiw.2023.18477.3210
چکیده

هدف: با توجه به تحولات اخیر در منطقه خاورمیانه و همچنین تحولات سیاسی مهم در منطقه، موسوم به شاخ آفریقا، عربستان سعودی به‌عنوان یک کشور مهم در خاورمیانه، روند حضور و نفوذ خود را در منطقه شاخ آفریقا تسریع بخشیده است. ازاین‌رو، هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی اهداف و منافع سیاست خارجی عربستان سعودی در شاخ آفریقا است.روش: نگارندگان پژوهش، با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و با استفاده از روش تحلیلی – تبیینی، اقدام به بررسی علمی و نظری هدف اصلی پژوهش کرده‌اند.یافته‌ها: نگارندگان نوشتار حاضر، با بررسی سیاست خارجی عربستان سعودی در شاخ آفریقا، به این نتیجه رسیده‌اند که حضور عربستان سعودی در منطقه استراتژیک شاخ آفریقا، متأثر از اهداف اقتصادی – تجاری و سیاسی – امنیتی متعددی است. درحقیقت، حضور عربستان در شاخ آفریقا، منبعث از اندرکنش فعالیت‌های اقتصادی، سیاسی داخلی و منطقه‌ای است که منجر به نقش‌آفرینی فعال آن در شاخ آفریقا شده است.نتیجه‌گیری: بخش قابل‌توجهی از حضور و نفوذ عربستان سعودی در شاخ آفریقا، از شبکه منافع سیاست خارجی آن که شامل دغدغه‌های سیاسی – امنیتی در حوزه سیاست منطقه‌ای و همچنین منافع و دغدغه‌های اقتصادی – سیاسی داخلی‌ آن هست، تأثیر پذیرفته است. درنتیجه، عربستان با به‌کارگیری ابزار‌های اقتصادی، تجاری، امنیتی و سیاسی در این منطقه، در حال رفع بخش قابل‌توجهی از دغدغه‌های داخلی و منطقه‌ای خود است.