تحلیل اثرگذاری تغییرات سبک زندگی بر الگوی مسکن روستایی (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان فومن)

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران؛ مرکز تحقیقات گردشگری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران؛ مرکز تحقیقات گردشگری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

4 دانشیار، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران؛ مرکز تحقیقات گردشگری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

doi
10.22077/vssd.2024.7875.1263
چکیده

سبک‌زندگی روستاییان در سال‌های اخیر با ورود تکنولوژی، افزایش تعاملات شهری - روستایی و گسترش فعالیت‌های گردشگری در نواحی روستایی، تغییرات و تحولات قابل توجه‌ای داشته که بخش کالبدی روستاها و به ویژه الگوی مسکن روستایی را تحت‌تأثیر قرار داده است. بر این اساس هدف پژوهش حاضر تعیین اثرگذاری تغییرات سبک‌زندگی روستاییان بر الگوی مسکن روستایی در شهرستان فومن و ارائه رهنمودها و الگوهای مناسب برای مواجه با این دگرگونی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت اجرا توصیفی- تحلیلی است. گردآوری اطلاعات به روش اسنادی و میدانی بوده و جامعه آماری پژوهش سرپرستان خانوار روستاهای بالای 20 خانوار شهرستان فومن است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران با سطح اطمینان 95 درصد و احتمال خطای 05/0 محاسبه و تعداد  375 نفر سرپرست خانوار به‌عنوان نمونه انتخاب شدند که در بین 12 روستا با سه تیپ استقرار دشتی، جلگه‌ای و کوهپایه‌ای، به توزیع و تکمیل پرسشنامه اقدام شده‌است. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (ضریب همبستگی پیرسون، آزمون کولموگروف اسمیرنوف و تحلیل واریانس)، صورت گرفت است. در پژوهش حاضر تغییرات سبک‌زندگی روستاییان به‌عنوان متغیر مستقل و تحولات الگوی مسکن روستایی به‌عنوان متغیر وابسته‌است. یافته‌ها نشان‌می‌دهد، بین تغییرات الگوی مسکن روستایی و سبک‌زندگی به میزان 519/0 رابطه معناداری وجود دارد بدین معنا که با شهری شدن سبک‌زندگی خانوارهای روستایی، پذیرش الگوی جدید مسکن افزایش می‌یابد. میزان اثرگذاری تغییرات سبک‌زندگی روستاییان بر الگوی مسکن روستایی شهرستان فومن در شاخص سبک فراغت 2/33 درصد، ارزش‌ها و عقاید 8/29 درصد و سبک تغذیه 4/15 از تغییرات الگوی مسکن روستایی را تبیین می‌کند. تغییرات سبک‌زندگی روستاییان، الگوی مسکن در نواحی روستایی را متأثر می‌سازد و متناسب با این تغییرات ماهیت و کارکرد مسکن روستایی دستخوش تغییرات محسوس شده، به‌گونه‌ای که در ساخت و سازهای جدید که در روستاهای مورد مطالعه صورت گرفته این تغییرات کاملاً مشهود است.