تحلیل فرایند توسعه گردشگری غذاهای محلی استان گیلان؛ مسیر تحقق پایداری روستایی و موانع پیشرو
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا, دانشگاه پیام نور, تهران, ایران
2 استادیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22077/vssd.2025.9259.1310چکیده
گردشگری غذا، از پویاترین فعالیتهای اقتصادی عصر حاضر است که نقش مهمی در توسعه جوامع محلی ایفا میکند. این صنعت از طریق ترکیب و بکارگیری همزمان منابع داخلی و خارجی، منافع اجتماعی، اقتصادی، زیستمحیطی و فرهنگی زیادی را به همراه دارد. از این رو، پژوهش حاضر با هدف تحلیل فرایند توسعه گردشگری غذاهای محلی استان گیلان با رویکرد پایدارسازی جوامع روستایی انجام شده است، از این رو، از نظر هدف؛ کاربردی و دارای ماهیت اکتشافی و از لحاظ روش در گروه پژوهش کیفی قرار دارد، و به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش تئوری زمینهای و مدل (DEMATEL) استفاده شد. نتایج نشان داد، مقولات: حمایت دولت و بخش خصوصی، در نظر گرفتن اصالت غذایی، آموزش و کسب دانش و اطلاعرسانی؛ از عوامل علی؛ اقدامات بازاریابی، رویکرد نامتمرکز توسعه گردشگری، توجه به هویت فرهنگی، محلی و ملی روستاها و بهرهگیری از تجربیات سایر روستاهای ایران بهعنوان عوامل زمینهای، و مقولات: حمایت از خلاقیت در گردشگری، مدیریت یکپارچه در بین سازمانها، برنامهریزی و مدیریت، رفع موانع حقوقی و قانونی و توسعه زیرساختها، از عوامل مداخلهگر مؤثر در توسعه گردشگری محسوب شدند. همچنین، مقولات: فراهم نمودن بستر گفتمانسازی در راستای توسعه گردشگری، سناریوهای آیندهنگاری جامع در تصمیمات مدیران، شناسایی اهمیت و ضرورت توسعه گردشگری خوراک و توسعه مشارکت در دسته راهبردهای توسعه گردشگری شناخته شدند، و سپس مقولات: پایداری سکونتگاههای روستایی، توزیع منافع گردشگری در بین همه ذینفعان و بسترسازی در توسعه مهارتها از پیامدهای حاصل از توسعه گردشگری، و در نهایت مقولات: عدم چابکی در ساختار سازمانهای ذیربط، نگاه بخشی، جزیرهای به طرحهای گردشگری، موانع سیاسی و فقدان نگاه مناسب به طرحهای گردشگری غذا، از موانع مهم بر سر راه توسعه گردشگری روستاهای گیلان هستند.
