فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دنیای پویای امروز که تغییرات مداوم در آن اجتناب‌ناپذیر است، حفظ فرهنگ و سنت‌های جوامع اهمیت ویژه‌ای دارد. اقامتگاه‌های بومگردی به‌عنوان پلی میان شهرنشینان و فرهنگ روستایی عمل کرده و از طریق فعالیت‌های فرهنگی، هنری و آموزشی، نقش مؤثری در حفظ و احیای فرهنگ و سنت‌های محلی ایفا می‌کنند. بررسی نقش این اقامتگاه‌ها در حفاظت از هویت فرهنگی به‌عنوان یکی از مباحث مهم گردشگری پایدار، می‌تواند راهنمایی برای برنامه‌ریزان باشد. هدف این تحقیق بررسی نقش اقامتگاه‌های بومگردی در حفظ و احیای فرهنگ و سنت‌های محلی است. پژوهش به‌طور توصیفی-تحلیلی انجام‌شده و از نظر هدف، کاربردی می‌باشد. نمونه تحقیق شامل 196 نفر متخصص در حوزه گردشگری، گردشگر و صاحبان اقامتگاه‌های بومگردی است که به‌صورت تصادفی انتخاب‌شده‌اند. استان خراسان رضوی به‌عنوان منطقه موردمطالعه انتخاب‌شده و از میان 23 اقامتگاه بومگردی درجه‌یک، 13 اقامتگاه به‌عنوان نمونه برگزیده‌شده‌اند. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS و مدل‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره MEREC و MARCOS استفاده‌شده است. در این تحقیق، شاخص‌های سنجش نقش اقامتگاه‌های بومگردی بر حفظ و احیای فرهنگ و سنت‌های محلی در قالب 30 مؤلفه موردمطالعه قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که از طریق آزمون تحلیل عاملی اکتشافی، 4 عامل با مقادیر ویژه بزرگ‌تر از ۱ شناسایی‌شده‌اند که مجموعاً 83/87 % از واریانس 30 متغیر در رابطه موضوع موردمطالعه را تبیین می‌کنند. مهم‌ترین اثرات شناسایی‌شده در این تحقیق، تأثیر اقامتگاه‌های بومگردی بر «حفظ و ترویج فرهنگ و هنرهای محلی» با 47.32% واریانس تبیین شده‌است. همچنین، «احیای سنت‌های بومی مانند شیوه‌های سنتی کار، بازی و آموزش» با ضریب همبستگی 0.91 در اولویت اول قرار دارد. نتایج رتبه‌بندی اقامتگاه‌های بومگردی در این زمینه نشان می‌دهند که اقامتگاه‌های بومگردی ارگ رادکان و کنگ کهن به‌عنوان مؤثرترین اقامتگاه‌ها در حفظ و احیای فرهنگ و سنت‌های محلی استان خراسان رضوی شناسایی‌شده‌اند.