مفهوم و کاربرد روش استقراء در تدوین نظریههای اقتصاد اسلامی
نویسندگان
1 موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، قم، ایران
doi
10.30497/ies.2023.243311.2103چکیده
روش استقراء به عنوان یکی از مهمترین روشهای عام نظریهپردازی در حوزه علوم انسانی از جمله کاربردیترین روشهای استراتژیک منابع اطلاعاتی نظریهپردازی در این حوزه محسوب میشود. چارچوبهای متعددی در تحقیقات مختلف به جهت شناسایی و دستهبندی مفهوم و کاربرد روش استقراء در پژوهشها به آن اشاره شده است، اما پژوهشی که بهطور منظم و سیستماتیک به بررسی جایگاه و روش استقراء در اقتصاد اسلامی پرداخته باشد وجود نداشته و در مواردی دارای نقصهای متعدد ساختاری، شکلی و محتوایی هستند. در این ارتباط، هدف پژوهش حاضر بررسی مفهوم و کاربرد روش استقراء در تدوین نظریههای اقتصادی است. مقاله با کمک گرفتن از روش تحلیل متون و روش عقلی و با استفاده از تکنیک پژوهش کتابخانهای انجام شده است. بنابر فرضیه مقاله روش استقراء در صورت برخورداری از فهم صحیح مبانی کاربردی آن میتواند به عنوان یکی از منابع در زمینه نظریهپردازی در اقتصاد اسلامی محسوب شود. نتایج مطالعه حاضر نشان میدهد رویکرد استقرایی بهعنوان یکی از روشهای عمومی نظریهپردازی، مجموعهای از روشهای سیستماتیک را برای تجزیه و تحلیل دادههای کیفی و کمی فراهم کرده و میتواند یافتههای قابل اعتماد و معتبری را در حوزه علم اقتصاد تولید کند، امری که در دیگر روشهای عام نظریهپردازی در حوزه علوم انسانی کمتر دیده میشود.