تأثیر مکتب نگارگری ترکمانان شیراز بر نگاره های نسخه نعمت نامه در هند (با رویکرد سپهر نشانه ای لوتمان)

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشکده هنر و معماری دانشگاه مازندران

2 دانشگاه مازندران

3 مازندران

doi
10.22059/jfava.2018.256558.665921
چکیده

از دیـرباز دو تمدن بزرگ ایران و هند بارها در طول تاریخ، سنت‌های فرهنگی خود را‌ باهم به اشـتراک گـذاشته‌اند. نگارگری یکی از مقوله­های هنری است که در این بین دستخوش تغییرات و امتزاج در ساختار و محتوای فرهنگی شده است. این مقاله، ضمن بررسی نسخه نعمت­نامه، کتاب دستور آشپزی در هند که توسط نگارگران ایرانی مصور شده است، به تأثیرات ویژگی­های هنر نگارگری مکتب ترکمانان شیراز بر این نسخه می­پردازد. مسئله­ای که در این پژوهش مطرح می­شود این است که: چگونه می­توان تأثیر نظام نشانه‌ای نگارگری مکتب ترکمانان شیراز بر نگاره­های نسخه نعمت­نامه در هند را با رویکرد سپهر نشانه­ای مورد خوانش قرار داد؟ هدف مقاله­ی حاضر این است تا مسئله­ی تأثیر نگارگری دوره­ی تیموری در تقابل با نگارگری هند موردبررسی قرار گیرد. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی با رویکرد نشانه­شناسی فرهنگی لوتمان بوده و با استفاده از تطبیق هم‌زمانی ویژگی­های نگاره­های نعمت­نامه و مکتب ترکمانان شیراز، به نشانه­های تأثیرات ایران بر نگارگری هند اشاره کرده است. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که نسخه نعمت­نامه باقی­مانده از دوره سلطان غیاث‌الدین، بیانگر حضور نقاشان و نگارگران ایرانی مکتب شیراز در دربار شاه ماندو است. تأثیرات ویژگی­های نگارگری ترکمانان و انواع سبک آشپزی ایرانی در تصویر­گری نعمت­نامه حضوری پررنگ دارند.