تواناییهای خیال و نسبت میان زیبایی طبیعی و هنری از نظر جوزف ادیسون
نویسندگان
1 استادیار گروه فلسفه هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfava.2018.266756.666037چکیده
جوزف ادیسون با تمرکز بر ادراک زیباشناختی، شأن خیال را به عنوان یک نیروی خدادادهی ذهنی که چندین امکان مثبت و منفی برای لذت بردن فراهم میکند، بالا میبرد. بخشی از نیروی خیال بدور از هر گونه علائق و انگیزههای معرفتی، توأم با یک نگرش بیغرض، میان حس و فاهمه آزاد عمل میکند و لذات اولیه را از ابژههای طبیعی یا حاضر و لذات ثانویه را از تصور و بازنمایی آنها موجب میشود و این گونه ضرورت ارتباط هنر و طبیعت تأیید میشود. در این مقاله به منظور بیان این که چه نسبتی میان زیبایی طبیعی و هنری برقرار است، تلاش میشود شرح مبسوطتری از کارکردهای شناختی، معنوی و زیباشناختی خیال عرضه شود. همچنین از آنجا که نظریه خیال ادیسون، آرامآرام زمینهی رویکرد ذهنی را در تعریف تجربه زیباشناختی فراهم میکند، تلاش میشود تبیینی از چرایی وقوع تجربه زیباشناختی در مواجهه با زیبایی، هماهنگی و عظمت در طبیعت حاصل شود و در نهایت این که چگونه امر نو یا غیرمتعارف در خلق تجربه زیباشناختی میتواند به هنر در برابر طبیعت، امکانی مضاعف ببخشد. برای تحقق این منظور، دادههای این پژوهش از طریق مطالعهی کتابخانهایِ آرای ادیسون و شارحان وی گردآوری شده، سپس توصیف و تحلیل میشوند.