مخاطرات ژئومورفولوژیک و ناپایداری سکونتگاه ها؛ مطالعه روستای رزگ در شهرستان بیرجند
نویسندگان
1 گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 گروه آموزش علوم تجربی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
3 گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
doi
10.22077/vssd.2025.7826.1259چکیده
آسیبپذیری شدید روستاها در برابر مخاطرات طبیعی از مشخصههای بسیاری از مناطق روستایی کشور است، در این میان بسیاری از روستاها به دلیل شرایط جغرافیایی که در آن استقرار یافتهاند، در معرض مخاطرات طبیعی قرار دارند؛ بنابراین انجام مطالعات مخاطرات ژئومورفولوژی سکونتگاههای روستایی ضروری است. این پژوهش کاربردی و به بررسی مخاطرات ژئومورفولوژیک سکونتگاه روستای رزگ شهرستان بیرجند باهدف شناسایی مخاطرات با استفاده از GIS انجام شد؛ تا زمینة شناسایی مخاطرات را فراهم و مسئولین را در برنامهریزی هرچه بهتر سکونتگاههای روستایی یاری دهد. دادههای موردنیاز پژوهش، استفاده از منابع کتابخانهای، بازدید میدانی، پارامترهایی نظیر شیب و جهت؛ در GIS محاسبه و طبقهبندی گردید. پس از محاسبه و تهیه نقشههای مختلف، میزان مخاطرات و توانهای اکولوژیک محیطزیست روستا مورد ارزیابی قرار گرفت که بر اساس آن روستای رزگ از نظر شیب، در مکان نامناسبی قرار گرفته و از نظر توان توریسم متمرکز، نامناسب است. نقشههای تولید شده در این پژوهش نشان میدهد که روستای رزگ در مقابل مخاطرات زمینلرزه، زمینلغزش، ناپایداری دامنه بسیار آسیبپذیر است و سازه های بنا شده غیراستاندارد میزان خسارات جانی و مالی را افزایش خواهد داد. در بازدید میدانی مدارک قابل استنادی برای اثبات مخاطرات و تخریب صددرصد روستا در زمان بروز حوادث را به متخصصان نشان میدهد.
