مهندسی دقیق ژنوم در گیاهان به منظور بهبود عملکرد
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته ژنتیک و بهنژادی گیاهی،گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استادیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
doi
چکیده
نیاز به بهبود عملکرد گیاهان زراعی به کمک فناوریهای نوین مولکولی، جهت افزایش تولید محصولات غذایی در سراسر دنیا امروز بیش از گذشته احساس میشود. پیشرفتهای اخیر در زمینه ویرایش ژنوم به کمک فناوری کریسپر، دستورزی هدفمند با کارایی بالا را در اکثر گیاهان زراعی ممکن ساخته است، بنابراین این نوید را میدهد که بهبود عملکرد گیاهان به کمک این ابزار شتاب بیشتری پیدا کند. در این مقاله به پیشرفتهای CRISPR/Cas، انواع و کاربردهای آن در ویرایش ژنوم گیاهان و دستورزیهای حاصل به کمک این تکنیک، پرداخته شده است. ابزارهای پایهای ویرایش که امکان جایگزینی هدفمند نوکلئوتیدها را فراهم ساخته و سیستمهای انتقالی مختلف به ویژه روشهای عاری از DNA ۱که ویرایش ژنومی را به اصلاح گیاهان زراعی مرتبط میسازد بطور برجستهتر بیان شدهاند. بطور خلاصه کاربرد ویرایش ژنوم در بهبود صفات، توسعه تنظیم دقیق بیان ژن، استراتژیهای اصلاحی برای مقاومت به تنشهای زیستی و غیرزیستی و همچنین استفاده از کتابخانههای موتانتی با توان عملیاتی بالا از جمله مواردی است که در این مقاله به بحث و بررسی گذاشته شده است.
