نقش ظرفیت جذب در بهبود رقابت پذیری فناوری: کلید موفقیت سازمانهای دولتی کشورهای در حال توسعه (با تأکید بر ایران)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت تکنولوژی، دانشگاه علامه طباطبائی
2 دانشگاه پیام نور واحد تحصیلات تکمیلی، گروه مدیریت، ص. پ. 3697-19395 ، تهران، ایران.
3 استادیار دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه علامه طباطبائی
doi
چکیده
هدف اصلی این پژوهش، بررسی ارتباط بین ظرفیت جذب و رقابتپذیری کشورهای در حال توسعه و به تازگی توسعه یافته میباشد. بدین منظور پس از بررسی مبسوط نظری حول مفهوم ظرفیت جذب، عناصر تشکیل دهنده و شاخصهای سنجش آن شناسایی و تبیین گردید. در ادامه به همین ترتیب، سه چارچوب عمده و متداول سنجش رقابتپذیری ملی بررسی و شاخصهای آن استخراج گردید. با توجه به موجود نبودن دادهها و نیز عدم بررسی ایران در آنها، چارچوب مجمع جهانی اقتصاد (بر اساس گزارش 2013-2014) به عنوان چارچوب مبنا، انتخاب شد. پس از مصاحبه با سه استاد اقتصاد، 11 شاخص استخراج شده از ادبیات به عنوان شاخصهای مبنای ظرفیت جذب در نظر گرفته شد. در فاز بعدی میبایست، کشورهایی شبیه ایران جهت مطالعه انتخاب میشد. بر این اساس نه کشور در حال توسعه و یا به تازگی توسعه یافته جهت بررسیهای بعدی انتخاب گردید که همگی دارای وضعیت مناسبی هستند و از آنها میتوان به خوبی به عنوان شاخص مقایسه با ایران بهره برد. بررسی کمی بین ظرفیت جذب و رقابتپذیری، همبستگی مثبت بین ظرفیت جذب و رقابتپذیری کلی کشورهای مطالعه تأیید گردید. به طور دقیقتر ظرفیت دارای همبستگی مثبت و معنادار با عوامل نوآوری و عوامل کارایی در رقابتپذیری است، اما رابطهی معناداری بین ظرفیت جذب و الزامات پایه رقابتپذیری وجود ندارد. بر اساس نتایج این تحقیق کشورهای در حال توسعه میبایست برای بهبود رقابتپذیری، توجه به ظرفیت جذب را به عنوان یک باید تلقی نموده و جهت بهبود آن اقدامات لازم را صورت دهند.