تحلیل سفارشهای پنهان در معاملات سهام براساس قاعده ممنوعیت غرر در فقه اسلامی
نویسندگان
1 دانشجوی دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق علیه السلام
2 هیات علمی مالی اسلامی دانشگاه امام صادق
3 استاد تمام دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق(ع)
doi
10.30497/ies.2022.240781.1959چکیده
امروزه حجم نقدینگی پنهان در بازارهای مالی به طور قابل ملاحظهای افزایش پیدا کرده و مورد توجه سرمایهگذاران، اقتصاددانان و سیاستگذاران بازار قرار گرفته است. سفارشات پنهان بعنوان یکی از پرکاربردترین خدمات بازارهای سهام، نقش قابل توجهی در تعیین عمق بازار و جهت دهی آن ایفا میکنند. امروزه پژوهشهای بسیاری در رابطه با این مکانیسم و تأثیر آن در جهتگیری قیمتها، رفتار معاملهگران و استراتژیهای سرمایهگذاری صورت گرفته است؛ با این حال تاکنون پژوهشی با رویکرد فقهی در رابطه با موضوع سفارشات پنهان انجام نشدهاست. سوال اساسی پژوهش حاضر این است که"آیا سفارشات پنهان موجب غرری شدن معاملات سهام میشود؟" . برای پاسخ به این مسئله پژوهشگران با اتخاذ یک سیر استدلالی پنجمرحلهای مبتنی بر استراتژی پژوهش کیفی عمومی ابتدا به توصیف مفهوم سفارشات پنهان بر اساس منابع متعارف پرداخته و سپس به تحلیل و تطبیقِ قاعدهی ممنوعیت غرر بر سفارشات پنهان بعنوان یک مسئلهی مستحدثه میپردازند. پژوهش صورت گرفته تطبیق و یا عدم تطبیق قاعدهی ممنوعیت غرر بر سفارشات پنهان را بعنوان یک حکم اولیه مورد تحلیل و بررسی قرار میدهد. سپس نتایج حاصل با روش گروه کانونی در معرض تحلیل و نقد صاحبنظران حوزه فقه مالی قرارخواهدگرفت. نتیجه پژوهش اینکه غرری بودن معاملاتِ مبتنی بر سفارشات پنهان به اعتباراتی چون غرری بودن شرایط مهم معامله و ارزش مبیع(قیمت سهام) محرز میشود.