تحلیل و تبیین شبکههای بازاریابی محصول زیتون در نواحی روستایی شهرستان طارم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22077/vssd.2024.5433.1115چکیده
بازاریابی محصولات کشاورزی یکی از شیوههای تسریع در توسعه و پیشرفت روستاها بوده که موجب افزایش درآمد، رفاه و سطح کیفیت زندگی خانوارهای روستایی میگردد. در همین ارتباط، شهرستان طارم نیز به عنوان بزرگترین تولید کننده زیتون که بیشتر تولیدکنندگان آن در مناطق روستایی فعالیت میکنند، اما نارسایی در بازار محصول زیتون موجب سود پایین برای بهرهبرداران آن گشته است. تحقیق با توجه به اهمیت موضوع بازاریابی و آن که تعیین سیاستهای خاص آن منطقه برای توسعه کشاورزی دارای اهمیت میباشد، به تحلیل و تبیین شبکههای بازاریابی محصول زیتون در شهرستان طارم پرداخت. تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی و از نظر ماهیت کیفی و کمی بود. روش جمعآوری اطلاعات به صورت مصاحبه هدفمند (اشباع نظری از نظر پاسخها) و پرسشنامه بود. انتخاب نواحی روستایی برمبنای 3 معیار (15 روستا) و براساس فرمول کوکران شامل 236 بهرهبردار بود. براساس نتایج تحقیق، مسیرهای بازاریابی و انتقال محصول زیتون کارایی مناسبی ندارند و سود اندکی را برای تولیدکننده زیتون دارند. در این میان عوامل نهان و آشکاری نیز برای این ناکارمدی وجود دارد که پایداری درآمد و تولید زیتون بهرهبرداران در گروه رفع و اصلاح این عوامل است. عامل مزرعهای به عنوان تأثیرگذارترین عامل در شبکه بازاریابی محصول زیتون بوده است. در میان مؤلفههای مورد نظر نیز مؤلفه قیمت عمدهفروشی- خردهفروشی و خریداران محصول، تقاضای خریداران و هزینههای تولید محصول بیشترین میانگین را داشته است. بنابراین در خصوص مدیریت و اصلاح بازار محصول زیتون، معیارهای یاد شده راهگشای بخش بیشتری از افزایش عملکرد محصول زیتون خواهند بود.