آینده پژوهی مشارکت معمار و کودک، براساس تحلیل تجربه بهره برداری کودکان از ارتباطات جمعی دیجیتال در دوران پاندمی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
2 استادیار گروه معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
3 استادیار گروه معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
4 دانشیار گروه روانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.
doi
10.30479/jfs.2021.14821.1260چکیده
هدف:شیوع COVID-19امکان فعالیتهای حضوری و جمعی در جوامع انسانی را کاهش داد و به نا کارآمدی بسیاری از فعالیتهای جمعی مبتنی بر حضور فیزیکی؛ از جمله فرآیندهای طراحی مشارکتی منجر شد. آموزش مجازی در دوران پاندمی، زمینه استفاده کودکان از ارتباطات جمعی دیجیتال را توسعه داد و جایگاه ویژهای برای این شبکهها در زندگی روزمره کودکان تعریف کرد. از این رو، پژوهش حاضر به دنبال آیندهپژوهی و ترسیم چشماندازی به رویکردهای نوین و غیروابسته به حضور فیزیکی در فرآیندهای طراحی مشارکتی، بر پایه قابلیتهای کودکان در بهرهگیری از شبکههای اجتماعی دیجیتال است. روش: ابتدا برای شناخت ابزارهای متداول مشارکت، ویژگی و شیوه بهکارگیری آنها و بررسی نظرات صاحبنظران درباره نقش فضای مجازی در زندگی کودکان قرن حاضر، از روش اسنادی و کتابخانهای استفاده شد. سپس برای بررسی و تحلیل تجربه بهرهبرداری کودکان از شبکههای اجتماعی در دوران پاندمی، از روش توصیفی پیمایشی استفاده شد. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه محققساخته و حجم نمونه مطابق فرمول کوکران، 384 کودک و 384 نفر از والدین آنها است. برای تحلیلدادهها و اعتبارسنجی یافتهها از آمار استنباطی و نرمافزار SPSS25 و آزمون t تکنمونهای استفاده شد. یافتهها: ارتباطات جمعی دیجیتال منجر به توسعه کارآیی روشهای سنتی مشارکت میشود، زیرا کودکان در بهرهبرداری از شبکههایاجتماعی، توانمند بوده، سریعتر از بزرگترها با نرمافزارها ارتباط برقرار میکنند، به اظهار نظر و مشارکت در بحثهای جمعی مبتنی بر شبکههای مجازی و بهرهگیری از زبان تصویر، علاقهمند هستند و بهرهبرداری از این شبکهها را منحصر به دوران پاندمی نمیدانند. نتیجهگیری: ترسیم آینده مشارکت با کودکان مبتنی بر بهرهگیری از «پلتفرمهای مشارکت آنلاین»، ضمن گشودن چشماندازهای نوین در حوزههای مشارکت، طراحی و برنامهنویسی، منجر به ارتقای کارآیی فرآیندهای مشارکتی شده و بستر اظهار نظرهای جامعتر و هماندیشی کودکان پیرامون مسائل مربوط به آنها را فراهم میکند.