رشد افسارگسیخته سرخس آبی (Azolla filiculoides, Lam.) در تالاب انزلی؛ تراژدی معرفی یک گونه مهاجم به یکی از مهم‌ترین پیکره‌های آبی ایران

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

3 سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج جهاد کشاورزی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی بندر انزلی

4 گروه شیلات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
چکیده

در پژوهش حاضر، یکی از مهم‌ترین معضلات زیست‌محیطی و نمونه‌های تهاجم بیولوژیک در ایران که سال‌ها بلای جان تالاب انزلی در شمال کشور شده، مورد بررسی قرار گرفته است. سرخس آبی یا آزولا (Azolla filiculoides) نام یک گونه غیربومی و مهاجم می‌باشد که به بسیاری از اکوسیستم‌های شمالی کشور از جمله تالاب انزلی وارد شده است. در این تحقیق، مکانیسم‌های مختلف به‌منظور مبارزه با گیاه آزولا مورد بحث قرار گرفت. در میان روش‌های مختلفی که ذکر گردید، روش‌های مکانیکی و بیولوژیکی به‌دلیل اثرات زیست‌محیطی کمتری که روی اکوسیستم اعمال می‌کنند، مورد توجه قرار گرفته‌اند. اگرچه به‌نظر می‌رسد که در زمینه مبارزه با انتشار گیاه آزولا در تالاب انزلی، سریع‌ترین راهکار استفاده از شیوه‌های مکانیکی باشد، با این حال، این روش به‌دلیل امکان تکه شدن گیاه و احتمال رشد مجدد آن چندان مناسب نیست. در بین روش‌های مذکور، استفاده از رویکردهای بیولوژیکی می‌تواند کمک‌کننده باشد. از جمله مطالعات و تجربیات موید این موضوع می‌توان به کنترل بیولوژیکی گیاه آزولا در آفریقای جنوبی در طی سال‌های گذشته اشاره کرد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که استفاده از حشراتی مانند سرخرطومی (Stenopelmus rufinasus) می‌تواند به عنوان یک عامل بیولوژیک برای کنترل آزولا در تالاب انزلی مورد استفاده قرار گیرد.