«ابداع» و تولید نشانهها در هنر نقاشی از دیدگاه امبرتو اکو و نسبت آن با هرمنوتیک مدرن
نویسندگان
1 عضوهیات علمی دانشگاه پیام نور
doi
10.22059/jfava.2018.249140.665846چکیده
مطابق با نشانهشناسی امبرتو اکو، نشانهی تصویری در هنر نقاشی، تنها بازسازی شماری از مشخصههای موضوع است که پس از گزینش برخی از آنها بر اساس رمزگانِ شناسایی و مطابق با قراردادهای گرافیکی، در یک بستر فرهنگی ایجاد میشود و همینامر باعث دریافت اثر از سوی مخاطبین میشود. اکو با ردّ واقعنماییِ بازنماییهای تصویری به موضوع «ابداع»: «ابداع معتدل» و «ابداع رادیکال» میپردازد. او در تحلیلهای نشانهشناختی خود در حوزهی نقاشی، ضمن توجه به آثار کلاسیک و مدرن، ترفند ابداع در اینگونه آثار را، نه به معنای خلاقیّت زیباشناسانه، بلکه صرفاً به عنوان یکی از شیوههای تولید نشانه معرفی میکند. با اینحال، در اینجا مواردی نظیر زبانِ فردی، ابهام و پوشیدگی معنا، خودانعکاسیِ رمزگان و ایجادِ نقشهای نشانهای جدید، بحث را به سمت یک نشانهشناسیِ ادراکی و همچنین تحلیل زیباشناختیِ اثر هنری و هرمنوتیک مدرن سوق میدهد. نگارنده در این مقاله با روش توصیفی – تحلیلی، ضمن بررسی نشانهشناسی تصویری اکو، وجه پیوند نشانهشناسیِ ادراکی و هرمنوتیک مدرن را در آرای این اندیشمند ایتالیایی مورد واکاوی قرار داده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که در نشانهشناسیِ هنر اکو، نشانهی تصویری، یک واحدِ روایی است که در نسبت با جهانِ متن معنا مییابد؛ از اینرو در تحلیلهای نشانهشناختی، نه بر وجه قراردادی نشانهها بلکه باید به کاربُردشناسیِ روایت توجه نمود.