ارزیابی فقهی و اقتصادی انتشار صکوک اجاره به شرط تملیک مبتنی بر سهام
نویسندگان
1 استادیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
2 استادیار دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران
doi
10.30497/ies.2022.241809.2030چکیده
انتشار اوراق اجاره به شرط تملیک مبتنی بر سهام از دستاوردهای بازار سرمایه در سالهای اخیر بوده و نسل دوم اوراق اجاره و مبتنی بر داراییهای مالی است. این اوراق از این جهت دارای اهمیت است که داراییپایه آن شفاف و قابل مبادله در بازار است و قیمت آن به صورت مستمر قابل اندازهگیری میباشد. لذا دارندگان اوراق باید بتوانند از مهمترین حقوق مالکیتی خود یعنی واگذاری اوراق به قیمت روز بهرهمند شوند. اما آنچه در طراحی و بکارگیری این اوراق مشاهده میشود این است که نه تنها تفاوتی در قیمتگذاری و فرایند مبادله این اوراق با اوراق صکوک معمولی وجود ندارد بلکه ابهاماتی به جهت فقهی و اقتصادی وجود دارد که میبایست ارزیابی گردد. ثابت درنظرگرفتن نرخ سود و دستهبندی منافع بر اساس انتقال یا عدم انتقال آن به مستأجر، از جمله مهمترین چالشهای این نوع از اوراق اجاره است. ماهیت داراییهای بانی نیز از دیگر چالشها میباشد. لذا با توجه به اهمیت و جایگاه این اوراق، این مقاله با استفاده از روش کتابخانهای و مراجعه به مطالعات مشابه، به ارائه چالشها و ارزیابی فقهی و اقتصادی انتشار اوراق میپردازد. طبق ارزیابی، نرخ سود این اوراق برای انواع و اقسام سهام ثابت نمیباشد بلکه لازم است تا متناسب با عائدی سهام تعیین شود. سود تقسیمی سهام مورد اجاره، از جمله مهمترین منافعی است که به مستأجر منتقل میشود و مابقی منافع حائز اهمیت از جمله سود ناشی از نوسان قیمت سهم، در اختیار موجر باقی خواهد ماند و توافق بدون قید و شرط جهت انتقال منافع نیز جائز نمیباشد.
