اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی بر رفتارهای خود جرحی غیرخودکشی گرا و کنشهای اجرایی در بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه روانشناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران
2 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران(نویسنده مسئول)
3 استادیار، گروه علوم تربیتی و مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران.
doi
10.22038/mjms.2025.26378چکیده
مقدمه: هدف این پژوهش بررسی تأثیر رفتاردرمانی دیالکتیکی بر رفتارهای خودجرحی غیرخودکشیگرا و عملکردهای اجرایی در افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی بود. این مطالعه با روش نیمهتجربی و طرح پیشآزمون ـ پسآزمون همراه با گروه کنترل انجام شد.روش کار: جامعه آماری شامل تمامی افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی در شاهرود در سال ۱۴۰۱ بود که به مراکز مشاوره یا کلینیکهای روانپزشکی مراجعه کرده بودند. از این میان، ۴۰ نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شده و بهطور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر کدام ۲۰ نفر) جای گرفتند. شرکتکنندگان در مرحله پیشآزمون به پرسشنامههای کنشهای اجرایی بارکلی (۲۰۱۱) و رفتارهای خودجرحی کلونسکی و گلین (۲۰۰۹) پاسخ دادند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه تحت مداخله رفتاردرمانی دیالکتیکی بر اساس پروتکل نئاکسیو و همکاران (۲۰۱۰) قرار گرفت، در حالیکه گروه کنترل هیچ مداخلهای دریافت نکرد.نتایج: یافتهها نشان داد که رفتاردرمانی دیالکتیکی تأثیر معناداری بر بهبود مؤلفههای مختلف عملکرد اجرایی از جمله خودمدیریتی زمان، حل مسئله، خودکنترلی و خودنظمجویی هیجانی دارد. همچنین این درمان موجب کاهش معنادار رفتارهای خودجرحی بینفردی شد، اما بر رفتارهای درونفردی تأثیر نداشت.نتیجه گیری: نتایج دوره پیگیری نشان داد که تأثیر مداخله بر برخی مؤلفهها مانند خودکنترلی پایدار باقی مانده است. بهطور کلی، این یافتهها اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی را در بهبود تنظیم شناختی و هیجانی و کاهش رفتارهای آسیبزا در افراد دارای اختلال شخصیت مرزی تأیید میکنند.
