الگوی بهینۀ پذیرش و موفقیّت طرح های توسعۀ روستایی؛ مطالعه طرح توسعۀ مشارکتی فناوری در شهرستانهای سوادکوه شمالی و قائم شهر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، عضو قطب مطالعات و برنامه ریزی روستایی، تهران، ایران
3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی آمایش سرزمین، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22077/vssd.2024.5839.1146چکیده
برای درک درست از چگونگی انتشار نوآوریها در جامعه، لازم است درک درستی از فرآیند پذیرش آنها وجود داشته باشد؛ چراکه افراد در این فرآیند از یکدیگر یاد میگیرند و برهم تاثیر میگذارند. همچنین توسعۀمشارکتیفناوری به کشاورزان اجازه میدهد یاد بگیرند و آنچه را که موردنیاز است انتخاب کنند. برایناساس، پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی بهینۀ پذیرش طرحهای توسعۀ روستایی، تصمیم دارد نقش مولفههای مؤثر با فرض اینکه عناصر اصلی نظام پذیرش هستند را مطالعه کند. این پژوهش از لحاظ ماهیت توصیفی- تحلیلی و از نظر هدف کاربردی است. جامعه آماری در این مطالعه بهرهبرداران، مروجان و مدیران 10 روستای شهرستانهای سوادکوه و قائمشهر میباشد که 283 نفر بهصورت طبقهبندی با انتساب بهبنه انتخاب شدند. اطلاعات به دو شیوۀ میدانی و کتابخانهای جمعآوری و پس از تعیین روایی و پایایی، با استفاده از تحلیلها توصیفی و تحلیل عاملی مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفتند. نتایج حاکی از آن است که الگوی بهینۀ پذیرش شامل عناصری همچون خصوصیات فناوری/ طرح، خصوصیات جامعۀ محلی، خصوصیات پذیرندگان، خصوصیات مروج، عملکرد مدیران ملی و محلی و همچنین اثرات طرح جهت گسترش پذیرش، میشود. از بین آنها در بخش میانگینها، خصوصیات پذیرنده، مروج و اثرات طرح دارای بیشترین تاثیر بودند و در تحلیل عاملی نیز «اثرات طرح» بیشترین نقش را درمیان عوامل موثر بر پذیرش نوآوریها داشت؛ درواقع پس از پذیرش توسط گروههای اول و مشخص شدن آثار آن، سایرین نیز ترغیب به پذیرش میشوند؛ درنتیجه نوآوری و فناوری میان روستاییان گسترش مییابد.