فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: ساخت و نابودی «امر قبیله­ ای» در یمن، مؤلفه ­ای تعیین کننده در تحلیل روند تحولات این کشور است.هدف ایـن پژوهـش، پاسخ به ایـن پرسـش مهم است کــه ویژگی­هــا و مؤلفه هــای قومــی و قبیلــه­ای، چــه نقشــی در خیــزش مردمــی و تحــولات انقلابی کشور یمن از ســال ٢٠١١ تا 2022 داشته­اند.روش: این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و اینترنتی انجام شده است.                                       یافته­ ها: یکـی از ویژگی­های مهـم و بنیادیـن فرهنگی و اجتماعی کشور یمن کـه در طـول تاریـخ، منشـأ تحولات سیاسـی بـوده اسـت، عملکـرد سـاختارهای قومـی و قبیله­ای اسـت. سـاختارهایی کـه در طـول تاریـخ قبل و بعد از ورود اسلام به این کشور و از زمانـی کـه ایـن سـرزمین در کنتـرل امپراتـوری عثمانـی و استعمار بریتانیایـی بوده است تا دوره استقلال یمن شمالی و یمن جنوبی و همچنین وحدت دو یمن، از سال 1990 همـواره حضـور پررنگـی در نظـام سیاسـی، اجتماعـی و حتـی اقتصـادی این کشور داشته­اند. این مؤلفه در خیزش مردم یمن در سال 2011 نیز مؤلفه­ای حیاتی در بازچینش فضای سیاسی این کشور و تحولات جاری بوده است. بعد از دوره طولانی همراهی رهبران قبایل در دستگاه دولتی علی عبدالله صالح که به تقویت ثروت و نفوذ برخی از شیوخ و تضعیف برخی پیوندهای آن­ها با قبیله منجر شده بود، با آغاز درگیری­های 2011، شاهد عملکرد چندوجهی و بازچینش نیروهای قبیله­ای و درنتیجه تحول جایگاه قبایل هستیم.نتیجه­ گیری: یافته­هــای پژوهــش نشــان می­دهد؛ در طول تحولات انقلابی یمن، جایگاه تعیین­ کنندگی سنتی قبایل، به ­مرور انسجام خود را از دست داده است و نقش آن­ها در تعیین روند تحولات جاری در حال کاهش است.