عوامل مؤثر بر تمایز و تعیین جنسیت ماهیان

نویسندگان

1 دکتری تخصصی ژنتیک و اصلاح نژاد دام، گروه علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران

doi
چکیده

یکی از مهم ترین عوامل در تجاری سازی و تکثیر کارآمد گونه های ماهی، توانایی کنترل جنسیت است که روی تولید مثل، رشد و کیفیت محصول تأثیر می گذارد. اهمیت نسبت جنسی متعادل برای مدیریت مولدین بیشتر است، زیرا امکان توسعه برنامه های پرورش مناسب را فراهم می‌کند. با این حال، تولید جمعیت‌های تک‌جنسی در برخی از گونه‌ها مطلوب است، زیرا وجود دوشکلی جنسی، به دلیل تأثیر در رشد یا اولین زمان بلوغ جنسی، حتی در رنگ یا شکل، می‌تواند یک جنس را ارزشمندتر سازد. جنسیت در ماهی تحت تأثیر عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی می باشد. بر خلاف پستانداران و پرندگان، که ژن های اصلی بسیار حفاظت شده از طریق یک شبکه ژنتیکی مشخص مسئول تمایز گناد می باشند؛ مکانیسم های تعیین جنسیت متنوعی در ماهی گزارش شده است. در حال حاضر، شش ژن اصلی مختلف (dmY، gsdf، amhy، amhr2 ،sdY و sox3) گزارش شده اند که در تعیین جنسیت ماهی نقش دارند. شایع ترین عامل محیطی مؤثر بر جنسیت ماهی، دما می باشد که در تنظیم بیان ژن های درگیر در غدد جنسی اثر می گذارد. هدف این مقاله، بررسی عوامل ژنتیکی و محیطی مؤثر بر جنسیت ماهی و نیز کاربرد کنترل جنسیت در گونه های تجاری بود.