کارستان هنری ولی‌جان تبریزی

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشگاه محقق اردبیلی- دانشکده علوم انسانی- گروه هنر

doi
10.22059/jfava.2019.265557.666023
چکیده

فرضیه نگارنده در این مقاله مبتنی بر این است که نگارگر ولی جان تبریزی شاگرد سیاوش بیگ هرگز در حلب ساکن نبوده و با علی جان مذهب، هیچ ارتباطی ندارد. با توجه به سند آنافارتا درباره نگارگران همایون­نامه باید گفت این نگارگر، پنج سال زودتر یعنی در 990 ه.ق پیش از آغاز نوشته شدن مناقب هنروران در مملکت عثمانی بوده و به دربار عثمانی راه یافته است. منابع حضور ولی جان در گروه عثمان نقاش و کارگاه سلطنتی را بعد از 992 ه.ق خبر می‌دهند، و او پیش از آن، در دربار نبوده بلکه آزاد کار می‌کرده است که در این صورت، تاریخ 988 ه.ق/1580 م. صادق به نظر می‌رسد. او در کتاب‌آرایی‌ها متأثر از مکتب قزوین و در تک­برگ‌ها، تداوم­بخش اسلوب ساز است. ولی جان، عناصر سبک ساز را از استادان مکتب دوم تبریز آموخته و همانند هموطن خود شاه قلی، در استانبول با ترکیب‌بندی جدیدی از این عناصر در راستای اسلوب ساز به خلق آثار سیاه قلم پرداخته است. در این پژوهش، از آنجایی که این هنرمند در ایران آنگونه که باید شناخته نشده، هدف معرفی، بررسی و تحلیل اسناد و مدارک موجود و آثار نگارگری ولی جان در کتاب‌آرایی‌ها و آلبوم‌ها به روش توصیفی و تطبیقی است.