فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پهنه‌بندی بوم‌شناختی کشاورزی، فرآیندی است که یک منطقه جغرافیایی با توجه به شاخص‌های اقلیمی و زمینی به نواحی یا پهنه‌های همگن برای کشاورزی تقسیم می‌شود. درواقع، پهنه‌بندی بوم‌شناختی کشاورزی به معنی به‌کارگیری اصول بوم‌شناختی جهت مدیریت یک نظام کشاورزی پایدار است. وجود تنوع محیط جغرافیایی در یک منطقه، ضرورت پهنه‌بندی بوم‌شناختی را بیشتر نمایان می‌سازد. هدف اصلی پژوهش حاضر پهنه‌بندی بهینه بوم‌شناختی و تعیین الگوی فضایی کشت محصولات زراعی و باغی در سطح حوزه‌های آبریز منطقه 3 آمایش کشور است. نوع پژوهش حاضر، کاربردی- توسعه‌ای و روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی است. داده‌های مربوطه از شرکت مدیریت منابع آب ایران، سازمان زمین‌شناسی کشور و سازمان هواشناسی کشور جمع‌آوری‌شده و جهت تحلیل از سیستم اطلاعات جغرافیایی و تحلیل سلسله‌مراتب استفاده شده‌است. نتایج پژوهش نشان‌ داد منطقه 3 کشور ازنظر شاخص‌های بوم‌شناختی بسیار متنوع است. این منطقه به‌لحاظ بوم‌شناختی دارای پهنه‌های مختلفی بوده و این پهنه‌ها دارای ویژگی‌های خاصی است که هرکدام را از دیگری به‌لحاظ محدودیت‌ها و فرصت‌های فعالیت‌های باغداری و زراعت مجزا می‌کند. این پهنه‌ها عبارت‌اند از "پهنه تغییر الگوی غالب کشت و سیستم آبیاری"، "پهنه تثبیت گیاهان صنعتی و باغات"، "توسعه غلات، حبوبات و باغات دیم"، "توسعه دانه‌های روغنی و باغات گرمسیری" و "توسعه اگریتوریسم و باغات ارگانیک". به‌طورکلی می‌توان چنین نتیجه‌گیری کرد که مناطقی که دارای تنوع طبیعی و محیطی زیادی هستند بهترین روش برای بهره‌برداری از منابع‌طبیعی و کاهش اثر فعالیت‌های باغداری و زراعت، تعیین پهنه‌های بوم‌شناختی و تعیین الگوی فضایی کشت است؛ به‌طوری‌که تعیین الگوهای فضایی کشت در تعیین کشت نوع محصولات غالب باغی و زراعی در هر پهنه کمک شایانی می‌کند.