تحلیل أثرات مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی بر توسعه پایدار سکونتگاه‌های روستایی (مورد مطالعه: شهرستان اردل)

نویسندگان

1 دانشیار بخش تحقیقات اقتصادی-اجتماعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و منابع طبیعی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران

3 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد واحد نجف آباد، نجف آباد، ایـران

doi
10.22077/vssd.2023.6848.1206
چکیده

برخورداری از سرمایه مناسب به‌ویژه سرمایه اجتماعی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی توسعه پایدار از ملزومات اساسی است. از این رو هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی رابطه و تأثیر مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی بر توسعه پایدار سکونتگاه‌های روستایی شهرستان اردل می‌باشد. نوع پژوهش توصیفی- تحلیلی و پیمایشی و نوع تحقیق از لحاظ روش گردآوری داده‌ها به‌صورت پیمایشی و میدانی است. 30 درصد از روستاهای دارای سکنه شهرستان اردل که شامل 26 روستا می‌شود به‌عنوان روستاهای نمونه مورد مطالعه تحقیق انتخاب گردید. شیوه تجزیه و تحلیل داده با به‌کارگیری روش آماری مدل معادلات ساختاری (SEM) و در نرم‌افزار Smart-PLS انجام گرفت. نتایج نشان داد که سرمایه اجتماعی در روستاهای مورد مطالعه در وضعیت ضعیفی قرار دارد. بر پایه آزمون همبستگی کندال ارتباط بین متغیرهای مستقل و توسعه پایدار روستایی معنادار هستند. بیشترین همبستگی در روستاهای عزیزآباد و الیکوه مشاهده شد. بین متغیرهای شبکه اجتماعی و انسجام اجتماعی بیشترین میزان ارتباط وجود دارد. همچنین بٌعد اجتماعی با آماره 466/30 ارتباط بیشتری نسبت به سایر ابعاد با توسعه پایدار روستاهای مورد پژوهش داشته است. بررسی و ارزیابی روابط مستقیم و غیرمستقیم مدل نشان داد که از نظر روستاییان متغیر شبکه اجتماعی با ضریب اثر 360/0، بیشترین تأثیر را بر توسعه پایدار داشته و آگاهی اجتماعی کم‌اثرترین متغیر بوده است. بر پایه تحلیل مسیر مشخص شد که مولفه‌های سرمایه اجتماعی می‌توانند 90/0 درصد از تغییرات توسعه پایدار منطقه را پیش‌بینی کنند.