مدل‌یابی رابطه کنترل‌گری و تمایزیافتگی با خشونت همسران ازطریق میانجی‌گری تنیدگی روانشناختی در زوجین مراجعه‌کننده در مراکز مشاوره تبریز

نویسندگان

1 استادیار, گروه روانشناسی , واحد تبریز, دانشگاه آزاد اسلامی, تبریز, ایران.

2 استادیار, گروه روانشناسی ومشاوره , واحد تبریز, دانشگاه آزاد اسلامی, تبریز, ایران.

3 استاد, گروه روانشناسی تربیتی ، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان, تبریز, ایران

4 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی, گروه روانشناسی , واحد تبریز, دانشگاه آزاد اسلامی, تبریز, ایران.

5 دانشیار, گروه روانشناسی, ، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان, تبریز, ایران

doi
10.22038/mjms.2025.86079.4924
چکیده

مطالعه حاضر با هدف تعیین برازش مدل رابطه کنترل‌گری و تمایزیافتگی با خشونت همسران با میانجی‌گری تنیدگی روانشناختی در زوجین مراجعه‌کننده در مراکز مشاوره تبریز انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی‌ همبستگی بود. جامعه‌ آماری این پژوهش شامل همه همسران مراجعه‌کننده به اورژانس اجتماعی شهر تبریز در نیمه اول سال 1402 به تعداد 305 نفر بودند. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و هدفمند و بر اساس ملاک‌های ورود و خروج 240 نفر انتخاب شدند (240= n). ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه خشونت نسبت به زنان حاج‌یحیی (1999)، مقیاس تجدیدنظر شده رفتارهای کنترلی گراهام-کاون و آرچر (2005)، فهرست تمایزیافتگی خود اسکورن و فریدلندر (1998) و پرسشنامه تنیدگی روانشناختی سیدخراسانی (1377) بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها بااستفاده از ضریب همبستگی پیرسون نشان داد کنترلگری بر خشنونت همسران اثر مستقیم دارد و ازلحاظ آماری رابطه محاسبه شده مثبت و معنادار است (05/0>p، 374/0 =β)؛ تمایزیافتگی بر خشنونت همسران اثر مستقیم دارد و ازلحاظ آماری رابطه محاسبه شده منفی و معنادار است (05/0>p، 421/0- =β). یافته‌های مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد کنترلگری بر خشونت همسران ازطریق میانجی‌گری تنیدگی روانشناختی تأثیر غیرمستقیم و مثبت دارد (05/0>p، 496/0 =β) و تمایزیافتگی بر خشونت همسران ازطریق میانجی‌گری تنیدگی روانشناختی تأثیر غیرمستقیم و منفی دارد (05/0>p، 611/0- =β). از این رو، مدل رابطه کنترل‌گری و تمایزیافتگی با خشونت همسران با میانجی‌گری تنیدگی روانشناختی در زوجین مراجعه‌کننده در مراکز مشاوره تبریز با داده‌های تجربی مطابقت دارد.