سامانه پشتیبان تصمیم فضایی تحتوب؛ رهیافت پایش و ارزیابی سوانح طبیعی در سکونتگاههای روستایی ایران
نویسندگان
1 استادیار، مدیرگروه پژوهشی مخاطرات هیدرولوژیکی، عضو هیئت علمی پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایران
2 استادیارگروه شهرسازی، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس، تهران، ایران
doi
10.22077/vssd.2023.6582.1200چکیده
کاهش اثرات و خسارات ناشی از سوانح طبیعی، نیازمند داشتن برنامه منسجم و تبیین استراتژیهای مناسب بهمنظور ارزیابی آسیبپذیری و مدیریت خطر حوادث و سوانح است و این مدیریت پیچیده نیازمند اطلاعات بهمنظور حمایت از تصمیمگیری است. کشور ما نیز طی دهههای گذشته آسیبهای اجتماعی و اقتصادی فراوانی را از حوزه سوانح طبیعی متحمل شده و با توجه به عدم امکان جلوگیری از وقوع خطر، تشکیل بانک اطلاعاتی تخصصی مدیریت بحران و دسترسی به نظام جامع مدیریت اطلاعات، علاوه بر کاهش هزینه، زمان و خطا در تصمیمگیریهای مرتبط با مدیریت خطر حوادث و سوانح، میتواند در مستندسازی، علتیابی، تهیه استانداردها و دستورالعملهای مورد نیاز بهمنظور کاهش آسیبهای ناشی از مخاطرات موثر باشد. بههمینمنظور در این نوشتار ابتدا روند اجرای طرح ملی شناسایی، اولویتبندی و نحوه اقدام در روستاهای درمعرض خطر سوانح طبیعی، بازدید میدانی 1418 روستای درمعرض خطر در سراسر کشور در فاز اول این طرح و ارزیابی وضعیت موجود و ارائه راهکارهای پیشنهادی درخصوص ایمنسازی این روستاها تشریح گردید. سپس طراحی و استقرار سامانه اطلاعات مکانی پایش و ارزیابی سکونتگاههای روستایی و شهری درمعرض خطر با هدف جمعآوری و ثبت اطلاعات موجود و برداشتشده در مقیاس روستا، تجزیه و تحلیل، بهروزرسانی اطلاعات و افزایش سرعت و دقت در تصمیمگیریهای مدیریتی قبل، حین و پس از بحران ارائه گردید. همچنین بهمنظور تطبیق اطلاعات سامانه با نتایج مطالعات تخصصی، خروجی مطالعات سیلاب خرداد 1402 در روستای مجیدلو واقع در شهرستان گرمی استان اردبیل، با نتایج بازدید میدانی این روستا در طرح شناسایی روستاهای درمعرض خطر که در سامانه بارگذاری گردیده بود تطبیق داده شد و در پایان با توجه به نقش این سامانه بهعنوان سیستم پشتیبان تصمیم در حوزه مدیریت بحران، پیشنهادات مرتبط با توسعه آن ارائه گردیده است.
