شناخت و تحلیل توانمندسازی سکونتگاه های روستایی با تأکید بر توسعه پایدار (مورد مطالعه: دهستان کلاشی شهرستان جوانرود)
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری،گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22077/vssd.2023.5671.1135چکیده
سکونتگاههای روستایی همواره با چالشهای مختلفی مواجه بوده و از مهمترین رویکردهای برون رفت از این چالشها، توانمندسازی با رویکرد توسعه پایدار است؛ چرا که بیتوجهی به ارتقای ظرفیتها و توانمندسازی، ناپایداری روستاها را تشدید مینماید. هدف مطالعه، شناخت و تحلیل توانمندسازی سکونتگاههای روستایی با تاکید بر توسعه پایدار در دهستان کلاشی شهرستان جوانرود و سپس ارائه راهبرد در این زمینه است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر گردآوری دادههای پیمایشی است. محدوده مطالعاتی تحقیق شامل روستاهای دهستان کلاشی بوده که از روش نمونهگیری هدفمند ابتدا روستاهای بالای 20 خانوار به جهت دارا بودن آستانه جمعیتی در دریافت خدمات انتخاب گردید و سپس با توجه به فاصله از مرکز شهرستان، از شش روستا 41 نفر برای نمونه انتخاب شده است. تحلیل با روشهای SWOT ،SOAR و QSPM انجام شده است. نتیجه نشان داد که مشارکت روستایی در بروز هر گونه مخاطره محیطی به عنوان مهمترین قوت؛ راکد ماندن فعالیتهای کشاورزی و بهره برداری نامناسب از آب و زمین کشاورزی به عنوان مهمترین ضعف؛ تجاریسازی کشت صمغ ون در اشتغال زایی بهعنوان مهمترین فرصت و بروز بحرانهای زیستمحیطی (خشکسالی و غیره) به عنوان مهمترین تهدید در راستای توانمندسازی سکونتگاه های روستایی است. همچنین از مهمترین راهبردهای توانمندسازی سکونتگاههای روستایی مورد مطالعه را میتوان ایجاد زمینههای لازم برای مشارکت روستاییان در تجاریسازی و توسعه صمغ و حمایت از مشارکت مردم در توسعه فعالیتهای تبدیلی گیاه صمغ ون نام برد.