جلوههای هنری در تزیینات کاشیکاری مدرسة خان شیراز
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد باستان شناسی دانشگاه هنر اصفهان
2 دانشیار گروه باستان شناسی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
3 استادیار گروه معماری وشهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22059/jfava.2018.244985.665810چکیده
چکیده: مدرسة خان شیراز یکی از مهمترین مدارس دورة صفوی است که از نظر معماری و تزیینات معماری، خصوصا کاشیکاری حائز اهمیت است. یکی از خصوصیات بارز در تزیینات کاشیکاری این بنا، وجود نقوش متفاوت با سبکهای مختلف است. با توجه به تاریخ ساخت بنای این مدرسه و تنوع در نقوش و رنگهای استفاده شده در تزیینات کاشیکاری آن، این سوال مطرح میشود که آیا این تزیینات مربوط به دورة صفوی هستند و یا در دورههای بعد به بنا الحاق شدهاند؟ همچنین ویژگیهای نقوش موجود در تزیینات کاشیکاری این بنا با کدام بناها همخوانی دارد؟ هدف اصلی این پژوهش معرفی، طبقهبندی و بررسی نقوش واقع در تزیینات کاشیکاری مدرسة خان شیراز است. رویکرد این پژوهش توصیفی، تطبیقی است و اطلاعات به شیوة میدانی و کتابخانهای گردآوری شده است. نتایج به دست آمده نشان میدهد بیشترین حجم از تزیینات معماری مدرسة خان شیراز متشکل از کاشیهای هفترنگ قاجاری و معاصر با نقوش گیاهی، حیوانی، هندسی و کتیبه است که به مرور زمان جایگزین تزیینات دورة صفوی در این بنا شدهاند. حجم اندک تزیینات باقیمانده از دورة صفوی نیز به دلیل همزمانی ساخت مدرسة خان با بناهای مهمی چون مسجد شیخ لطف الله و مسجد امام اصفهان، تأثیراتی را از این بناها، خصوصا مسجد شیخ لطف الله پذیرفته است.