ارائه یک مدل فرآیندی یکپارچه برای ارزیابی آینده‌نگاری راهبردی در سطح ملی با رویکرد مدل‌سازی ساختاری تفسیری

نویسندگان

1 دکتری آینده پژوهی، مدرس دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

2 دانشیار گروه آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی- دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین

3 دانشیار گروه آینده‌پژوهی، دانشکده علوم اجتماعی- دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین

4 استادیار - دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)

doi
10.30479/jfs.2021.14119.1234
چکیده

هدف:پژوهش حاضر تلاشی است به‌منظور ارائه­ی مدل فرآیندی یکپارچه که مهم‌ترین ابعاد و مؤلفه‌های ارزیابی آینده­نگاری راهبردی در سطح ملی است و درنهایت طراحی مدل یکپارچه مناسب ارزیابی آینده‌نگاری راهبردی در سطح ملی که بتواند به‌صورت گام‌به‌گام پروژه‌های آینده‌نگاری راهبردی را مورد ارزیابی قرار دهد. روش: روش تحقیق آمیخته با توجه به هدف پژوهش برگزیده ‌شده است. مقاله حاضر دارای دو بخش است: گام اول شامل بررسی مبانی روش‌شناختی، رویکردها و مبانی نظری برای شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های چارچوب ارزیابی آینده‌نگاری راهبردی و گام دوم تدوین و تحقق الگوی فرآیندی یکپارچه­ی ارزیابی آینده‌نگاری راهبردی بر مبنای روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری. یافته‌ها: در این الگو با نظر خبرگان و استفاده از پرسشنامه، ارتباط و پیوند 14 فرآیند فرعی ارزیابی آینده­نگاری راهبردی شناسایی‌شده در 7 سطح مشخص و تبیین شده است. نتیجه­گیری: برای ارزیابی آینده­نگاری راهبردی با استفاده از مبانی نظری ارزیابی سیاست­گذاری، ارزیابی و مدیریت پروژه و کنترل راهبردی، ابتدا باید در سطح اول به بررسی معیارهای پروژه‌ی آینده­نگاری راهبردی، تجزیه ‌و تحلیل موقعیت پروژه و شناسایی مشخصه­های اصلی پروژه پرداخت و سپس طرح ارزیابی را توسعه داد. ارزیابی مقایسه­ای و ارزیابی فرآیند باید در سطح چهارم در نظر گرفته شود و در سطح پنجم ارزیابی نتایج و تأثیرات را مدنظر قرار داد. در سطح ششم و در مرحله­ی پسا ارزیابی به بررسی و کنترل ضمانت اجرا، اجرای راهبرد و محتوای راهبرد پرداخته و سپس در سطح هفتم تحلیل سوات و ارائه­ی نتایج مدنظر قرار می­گیرد و درنهایت ظرفیت‌سازی پروژه مورد تحلیل قرار می­گیرد.